NHỮNG THAY ĐỔI QUAN TRỌNG TRONG THỦ TỤC THẨM ĐỊNH PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY (PCCC) TỪ NGÀY 1/7/2026
Nhằm tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, xây dựng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy, từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định liên quan đến thủ tục thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) đã có sự điều chỉnh đáng chú ý theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024, Nghị định số 105/2025/NĐ-CP cùng các văn bản hướng dẫn có liên quan.
Những thay đổi này không chỉ tác động trực tiếp đến chủ đầu tư, doanh nghiệp xây dựng, đơn vị tư vấn thiết kế mà còn góp phần rút ngắn thời gian thực hiện dự án, giảm chi phí tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy.
Bài viết dưới đây của Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ phân tích những điểm mới đáng chú ý trong thủ tục thẩm định thiết kế PCCC từ ngày 01/7/2026, đồng thời làm rõ các quy định pháp luật hiện hành mà doanh nghiệp và chủ đầu tư cần lưu ý để bảo đảm quá trình triển khai dự án đúng quy định.
1. Cơ sở pháp lý của những thay đổi thủ tục thẩm định PCCC từ ngày 01/7/2026
Việc điều chỉnh thủ tục thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy được xây dựng trên cơ sở nhiều văn bản pháp luật quan trọng nhằm đồng bộ hóa hệ thống pháp luật và tiếp tục thực hiện chủ trương cải cách thủ tục hành chính.
Các văn bản pháp lý quan trọng gồm:
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 (số 55/2024/QH15);
- Nghị định số 105/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ;
- Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính;
- Nghị định số 50/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về công tác phòng cháy, chữa cháy trong giai đoạn chuyển tiếp.
Việc sửa đổi các quy định nêu trên xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi nhiều doanh nghiệp phản ánh quá trình thực hiện thủ tục về PCCC còn kéo dài, phát sinh nhiều bước trung gian làm ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư xây dựng.
Theo định hướng cải cách của Chính phủ, việc đơn giản hóa thủ tục không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy. Thay vào đó, Nhà nước chuyển mạnh từ cơ chế tiền kiểm sang tăng cường trách nhiệm của chủ đầu tư kết hợp với hoạt động hậu kiểm, thanh tra và xử lý vi phạm khi cần thiết.
Đây được xem là một trong những bước cải cách quan trọng nhằm cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai các dự án xây dựng.
2. Thay đổi lớn nhất: Bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC đối với công trình đã được thẩm duyệt thiết kế
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất kể từ ngày 01/7/2026 là việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy đối với một số công trình đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm duyệt thiết kế.
Theo quy định tại khoản 3 Điều 46 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và định hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính của Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, đối với công trình hoặc phương tiện giao thông thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế về PCCC và đã được cơ quan Công an cấp Giấy chứng nhận thẩm duyệt, chủ đầu tư sẽ không còn phải thực hiện thêm một thủ tục nghiệm thu riêng như trước đây.
Trước thời điểm áp dụng quy định mới, sau khi hoàn thành việc thi công công trình, chủ đầu tư phải tiếp tục lập hồ sơ đề nghị nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy và chờ cơ quan Công an tổ chức kiểm tra thực tế trước khi đưa công trình vào hoạt động.
Thực tế cho thấy quy trình này thường kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng đối với các công trình có quy mô lớn, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ khai thác dự án và phát sinh thêm nhiều chi phí cho doanh nghiệp.
Theo quy định mới, trách nhiệm của chủ đầu tư được nâng cao hơn. Cụ thể:
- Chủ đầu tư phải bảo đảm việc thi công đúng với hồ sơ thiết kế đã được thẩm duyệt.
- Chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu nội bộ đối với hệ thống phòng cháy, chữa cháy.
- Chủ đầu tư chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng hệ thống PCCC khi đưa công trình vào khai thác, sử dụng.
Có thể thấy, thay đổi này giúp rút ngắn đáng kể thời gian hoàn thành thủ tục đầu tư xây dựng, đồng thời giảm thiểu một bước thủ tục hành chính cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý thông qua cơ chế hậu kiểm và xử lý nghiêm đối với các trường hợp vi phạm.
Bên cạnh đó, việc bỏ thủ tục nghiệm thu riêng cũng góp phần hạn chế tình trạng chồng chéo giữa hoạt động quản lý về xây dựng và quản lý về phòng cháy, chữa cháy, tạo sự thống nhất trong quá trình triển khai dự án.
3. Thay đổi về thẩm quyền và phân cấp thẩm định thiết kế PCCC
Bên cạnh việc cắt giảm một số thủ tục hành chính, từ ngày 01/7/2026, quy định về thẩm quyền thẩm định thiết kế phòng cháy, chữa cháy cũng có nhiều điểm mới theo hướng phân cấp rõ ràng hơn giữa lực lượng Công an và cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và Thông tư số 62/2026/TT-BCA, việc phân công thẩm quyền được thực hiện theo tính chất, quy mô và mức độ nguy hiểm cháy, nổ của từng loại công trình. Cụ thể:
– Cơ quan Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tiếp tục thực hiện thẩm định đối với các công trình có yêu cầu đặc biệt về an toàn PCCC như:
- Công trình trọng điểm quốc gia;
- Nhà cao tầng;
- Kho xăng dầu, kho khí;
- Nhà máy hóa chất;
- Công trình có nguy cơ cháy, nổ cao;
- Các công trình thuộc danh mục quy định tại Phụ lục III Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.
– Cơ quan chuyên môn về xây dựng như Bộ Xây dựng hoặc Sở Xây dựng sẽ thực hiện thẩm định đối với một số nội dung về phòng cháy, chữa cháy trong quá trình thẩm định thiết kế xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng.
– Chủ đầu tư được giao chủ động tổ chức thẩm định, rà soát một số nội dung kỹ thuật như khoảng cách an toàn PCCC, giải pháp thoát nạn, bậc chịu lửa, vật liệu xây dựng… theo khoản 2 Điều 9 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.
4. Hồ sơ, trình tự và thời hạn thẩm định thiết kế PCCC theo quy định mới
(1) Hồ sơ đề nghị thẩm định
Theo khoản 4 Điều 9 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, hồ sơ cơ bản gồm:
- Văn bản đề nghị thẩm định thiết kế theo Mẫu PC11;
- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất hoặc quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định;
- Hồ sơ thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế bản vẽ thi công có thể hiện đầy đủ các nội dung về phòng cháy, chữa cháy theo Điều 16 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024.
Tùy từng loại công trình, cơ quan thẩm định có thể yêu cầu bổ sung một số tài liệu chuyên ngành nhằm làm rõ giải pháp bảo đảm an toàn PCCC.
(2) Trình tự thực hiện
Quy trình thực hiện được rút gọn gồm các bước cơ bản sau:
- Chủ đầu tư nộp hồ sơ trực tiếp hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia.
- Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ trong thời hạn 03 ngày làm việc.
- Trường hợp hồ sơ hợp lệ, cơ quan tiến hành thẩm định các nội dung chuyên môn theo quy định.
- Kết quả thẩm định được ban hành trong thời hạn từ 15 đến 20 ngày làm việc, tùy thuộc loại công trình và mức độ phức tạp của hồ sơ.
So với quy định trước đây, thời gian giải quyết thủ tục đã được rút ngắn đáng kể, góp phần đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và triển khai thi công công trình.
5. Danh mục công trình phải thẩm định thiết kế PCCC
Không phải mọi công trình xây dựng đều phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy. Theo Phụ lục III Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, các công trình thuộc diện bắt buộc phải thẩm định bao gồm:
- Nhà ở, nhà hỗn hợp và công trình cao từ 07 tầng trở lên;
- Trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, bệnh viện, trường học và các công trình công cộng có quy mô lớn;
- Kho xăng dầu, kho khí hóa lỏng, nhà máy hóa chất và các cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ;
- Nhà máy sản xuất, kho hàng hóa có nguy cơ cháy cao;
- Phương tiện giao thông đặc biệt như tàu biển, máy bay và một số phương tiện vận tải hành khách theo quy định.
Đặc biệt, quy định mới đã loại bỏ khỏi danh mục bắt buộc đối với một số công trình có quy mô nhỏ hoặc có nguy cơ cháy thấp.
6. Xử phạt vi phạm quy định về thẩm định thiết kế PCCC
Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm của chủ đầu tư. Ngược lại, các hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy vẫn sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Theo Nghị định số 106/2025/NĐ-CP, một số hành vi vi phạm phổ biến có thể bị xử phạt như:
- Không thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế về PCCC trước khi khởi công xây dựng công trình thuộc diện bắt buộc: Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng.
- Thi công không đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm định hoặc thẩm duyệt: Phạt từ 40 triệu đồng đến 60 triệu đồng, đồng thời có thể bị buộc khắc phục hoặc tháo dỡ phần công trình vi phạm.
- Không thực hiện yêu cầu bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền: Có thể bị yêu cầu tạm dừng việc thi công cho đến khi hoàn thiện hồ sơ theo quy định.
Ngoài xử phạt hành chính, trong trường hợp hành vi vi phạm gây cháy, nổ hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản thì cá nhân, tổ chức vi phạm còn có thể bị xem xét trách nhiệm dân sự hoặc trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
7. Một số lưu ý quan trọng đối với chủ đầu tư và doanh nghiệp
Để bảo đảm quá trình thực hiện dự án diễn ra thuận lợi, chủ đầu tư và doanh nghiệp cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công để rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thiết kế theo quy định tại Điều 16 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024, đặc biệt là các nội dung về khoảng cách an toàn, giải pháp thoát nạn, hệ thống báo cháy và chữa cháy.
- Thi công đúng với hồ sơ đã được thẩm định; không tự ý thay đổi thiết kế khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
- Chủ đầu tư cần chủ động tổ chức nghiệm thu nội bộ và chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng hệ thống PCCC trong quá trình thi công cũng như khi đưa công trình vào sử dụng.
- Đối với các công trình đã nộp hồ sơ trước ngày 01/7/2026, cần lưu ý quy định chuyển tiếp để xác định thủ tục áp dụng theo đúng quy định của pháp luật.
Có thể thấy, những thay đổi trong thủ tục thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy từ ngày 01/7/2026 thể hiện rõ chủ trương cải cách thủ tục hành chính của Nhà nước theo hướng tinh gọn, minh bạch và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động đầu tư, xây dựng.
Việc cắt giảm một số thủ tục, phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan quản lý và tăng cường ứng dụng dịch vụ công trực tuyến không chỉ giúp rút ngắn thời gian thực hiện dự án mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu về an toàn phòng cháy, chữa cháy theo quy định của pháp luật.
Bài viết trên đây được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và phân tích từ các quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024, Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và các văn bản pháp luật có liên quan nhằm giúp Quý khách nắm bắt những điểm mới quan trọng trong thủ tục thẩm định thiết kế PCCC từ ngày 01/7/2026, cũng như những vấn đề pháp lý cần lưu ý trong quá trình chuẩn bị, triển khai và đưa công trình vào hoạt động.
Trong trường hợp Quý khách cần tư vấn hoặc hỗ trợ các vấn đề liên quan đến thủ tục thẩm định thiết kế phòng cháy, chữa cháy, xin cấp giấy phép xây dựng, thủ tục đầu tư xây dựng, hoặc giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai công trình, vui lòng liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng để được đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý hỗ trợ nhanh chóng, tận tâm và hiệu quả.
Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng cung cấp các dịch vụ liên quan đến doanh nghiệp – đầu tư dưới đây:
- Tư vấn thay đổi tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, vốn điều lệ…;
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ thông báo thay đổi giấy phép kinh doanh;
- Hỗ trợ doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền;
- Tư vấn các thủ tục sau khi thay đổi;
- Tư vấn thường xuyên các hoạt động doanh nghiệp;
………
Xem thêm: QUY ĐỊNH PHÁP LÝ VỀ HOẠT ĐỘNG DJ TẠI QUÁN ĂN, NHÀ HÀNG, CƠ SỞ KINH DOANH DỊCH VỤ GIẢI TRÍ NĂM 2026
