LƯU TRỮ DỮ LIỆU THI HÀNH ÁN HÌNH SỰ ĐIỆN TỬ TỪ NGÀY 01/7/2026 THEO NGHỊ ĐỊNH 160/2026/NĐ-CP 

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong hoạt động quản lý nhà nước, trong đó lĩnh vực thi hành án hình sự cũng đang từng bước được hiện đại hóa nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường tính minh bạch và bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan có thẩm quyền.

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 160/2026/NĐ-CP quy định về cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, đánh dấu lần đầu tiên việc xây dựng, quản lý, lưu trữ, khai thác và sử dụng dữ liệu thi hành án hình sự được quy định thống nhất trong một văn bản pháp luật chuyên ngành.

Việc triển khai cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự điện tử không chỉ góp phần giảm đáng kể việc sử dụng hồ sơ giấy, rút ngắn thời gian xử lý thông tin mà còn tạo nền tảng để các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án hình sự và các cơ quan liên quan phối hợp hiệu quả hơn trong quá trình quản lý người chấp hành án.

Bài viết dưới đây của Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ phân tích những nội dung đáng chú ý của Nghị định 160/2026/NĐ-CP, làm rõ cơ sở pháp lý, nguyên tắc lưu trữ dữ liệu điện tử, trách nhiệm của các cơ quan có liên quan cũng như những điểm cần lưu ý trong quá trình triển khai thực hiện từ ngày 01/7/2026.

1. Cơ sở pháp lý của việc lưu trữ dữ liệu thi hành án hình sự điện tử

Việc xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự điện tử được thực hiện trên cơ sở nhiều văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thi hành án hình sự.

Các văn bản pháp luật quan trọng bao gồm:

• Luật Thi hành án hình sự 2025, quy định về tổ chức thi hành bản án hình sự, quyền và nghĩa vụ của người chấp hành án, trách nhiệm của các cơ quan quản lý thi hành án hình sự và nguyên tắc quản lý hồ sơ thi hành án.
• Luật Giao dịch điện tử 2023, là cơ sở pháp lý quan trọng để hồ sơ thi hành án hình sự điện tử được hình thành và sử dụng trong hoạt động quản lý nhà nước.
• Luật Lưu trữ 2024, quy định nguyên tắc quản lý, bảo quản, lưu giữ tài liệu lưu trữ, trong đó có tài liệu điện tử được tạo lập trong quá trình hoạt động của cơ quan nhà nước.
• Luật Dữ liệu 2024, quy định về xây dựng, quản lý, khai thác, chia sẻ và bảo vệ dữ liệu; đồng thời đặt ra các nguyên tắc bảo đảm an toàn, bảo mật và sử dụng dữ liệu đúng mục đích.
• Nghị định 160/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định về cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. 

Trong đó, Điều 1 quy định phạm vi điều chỉnh của Nghị định, bao gồm việc xây dựng, quản lý, thu thập, cập nhật, lưu trữ, khai thác, sử dụng, chia sẻ và bảo vệ cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự trên phạm vi toàn quốc.

Theo Điều 3 Nghị định 160/2026/NĐ-CP, cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự là hệ thống thông tin được xây dựng tập trung nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước về thi hành án hình sự, bảo đảm việc cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu được thực hiện thống nhất giữa các cơ quan có thẩm quyền.

Việc ban hành Nghị định 160/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng trong quá trình chuyển đổi từ phương thức quản lý hồ sơ truyền thống sang quản lý hồ sơ điện tử, góp phần:

• Xây dựng cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự thống nhất trên phạm vi cả nước.
• Chuẩn hóa quy trình cập nhật, lưu trữ và khai thác thông tin.
• Tăng cường khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Bộ Công an, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án hình sự và các cơ quan, tổ chức có liên quan.
• Giảm đáng kể khối lượng hồ sơ giấy, tiết kiệm thời gian xử lý công việc và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Đồng thời, việc quản lý dữ liệu điện tử cũng phải bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc về bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin và an ninh mạng theo quy định của pháp luật hiện hành, nhằm hạn chế nguy cơ mất mát, rò rỉ hoặc sử dụng trái phép thông tin của người chấp hành án và các chủ thể có liên quan.

2. Những điểm mới quan trọng trong lưu trữ dữ liệu thi hành án hình sự điện tử 

Nghị định 160/2026/NĐ-CP đã xây dựng khung pháp lý tương đối đầy đủ đối với việc hình thành, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự. So với phương thức quản lý hồ sơ truyền thống bằng giấy trước đây, quy định mới có nhiều điểm đổi mới đáng chú ý, góp phần hiện đại hóa hoạt động quản lý thi hành án hình sự theo hướng thống nhất, đồng bộ và an toàn.

(1) Xây dựng cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự thống nhất trên phạm vi toàn quốc

Một trong những điểm mới quan trọng nhất là việc xây dựng cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự tập trung, thống nhất trong phạm vi cả nước.

Theo Điều 3 Nghị định 160/2026/NĐ-CP, cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự được tổ chức theo mô hình tập trung, do Bộ Công an thống nhất quản lý, vận hành và bảo đảm an toàn hệ thống. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung giúp:

• Đồng bộ thông tin giữa các cơ quan thi hành án hình sự.
• Hạn chế tình trạng hồ sơ phân tán, thiếu thống nhất.
• Thuận lợi trong việc tra cứu, cập nhật và chia sẻ dữ liệu theo đúng thẩm quyền.
• Phục vụ hiệu quả công tác thống kê, báo cáo và quản lý nhà nước về thi hành án hình sự.

Đồng thời, hệ thống dữ liệu cũng được thiết kế để có khả năng kết nối với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác theo quy định của pháp luật, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong hoạt động tư pháp.

(2) Hồ sơ thi hành án hình sự điện tử được quy định rõ ràng

Một điểm mới khác là lần đầu tiên pháp luật quy định cụ thể về hồ sơ thi hành án hình sự điện tử. Theo Điều 8 Nghị định 160/2026/NĐ-CP, hồ sơ thi hành án hình sự điện tử bao gồm:

• Hồ sơ được tạo lập dưới dạng điện tử ngay từ khi phát sinh.
• Hồ sơ giấy được số hóa theo quy định.
• Dữ liệu được kết xuất từ cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự.
• Các tài liệu điện tử phát sinh trong suốt quá trình tổ chức thi hành án.

Quy định này tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan nhà nước từng bước thay thế phương thức quản lý hồ sơ giấy truyền thống bằng hồ sơ điện tử, đồng thời bảo đảm việc lưu trữ được thống nhất, khoa học và thuận tiện hơn trong quá trình khai thác.

(3) Quy định chặt chẽ về nguyên tắc lưu trữ dữ liệu

Khác với trước đây khi việc lưu trữ chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy, Nghị định 160/2026/NĐ-CP quy định khá đầy đủ các nguyên tắc quản lý dữ liệu điện tử.

Theo khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 8 Nghị định 160/2026/NĐ-CP, việc lưu trữ dữ liệu thi hành án hình sự phải bảo đảm các yêu cầu sau:

• Bảo đảm tính đầy đủ, chính xác và thống nhất của dữ liệu.
• Bảo đảm tính toàn vẹn của hồ sơ trong suốt quá trình lưu trữ.
• Bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng theo quy định của pháp luật.
• Bảo đảm khả năng truy cập, khai thác và tra cứu lâu dài.
• Tuân thủ quy định của pháp luật về lưu trữ, giao dịch điện tử và các quy định có liên quan.

Những nguyên tắc này góp phần hạn chế nguy cơ chỉnh sửa trái phép, mất dữ liệu hoặc làm sai lệch thông tin trong quá trình quản lý hồ sơ.

(4) Thời hạn lưu trữ được đồng bộ với hồ sơ giấy

Để bảo đảm tính thống nhất trong công tác lưu trữ, khoản 4 Điều 8 Nghị định 160/2026/NĐ-CP quy định thời hạn lưu trữ hồ sơ điện tử được thực hiện tương ứng với thời hạn lưu trữ của hồ sơ giấy theo quy định của pháp luật về lưu trữ.

Điều này có nghĩa, việc chuyển đổi sang hình thức điện tử không làm thay đổi chế độ bảo quản hồ sơ mà chỉ thay đổi phương thức lưu giữ, khai thác và quản lý dữ liệu.

Quy định này cũng giúp các cơ quan thuận lợi hơn trong quá trình chuyển đổi số, tránh phát sinh sự khác biệt giữa hồ sơ giấy và hồ sơ điện tử.

3. Nội dung dữ liệu được lưu trữ trong hệ thống điện tử 

Để bảo đảm việc quản lý người chấp hành án được đầy đủ và xuyên suốt, Điều 4 và Điều 5 Nghị định 160/2026/NĐ-CP quy định khá chi tiết các nhóm thông tin được cập nhật vào cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự.

Việc xác định rõ phạm vi dữ liệu giúp các cơ quan có thẩm quyền thực hiện thống nhất việc thu thập, cập nhật và khai thác thông tin, đồng thời hạn chế tình trạng thiếu sót hoặc trùng lặp dữ liệu. Các nhóm thông tin chính bao gồm

• Thông tin về người chấp hành án;
• Thông tin về bản án và quyết định thi hành án;
• Thông tin về quá trình chấp hành án;
• Thông tin về kết quả thi hành án;
• Thông tin phục vụ công tác giám sát, giáo dục.

4. Trách nhiệm của các cơ quan trong lưu trữ và quản lý dữ liệu 

Để cơ sở dữ liệu thi hành án hình sự điện tử vận hành thống nhất và bảo đảm tính chính xác của thông tin, Điều 6 và Điều 7 Nghị định 160/2026/NĐ-CP quy định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình xây dựng, cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu.

(1) Trách nhiệm của cơ quan thi hành án hình sự Công an các cấp

Theo Nghị định 160/2026/NĐ-CP, cơ quan thi hành án hình sự Công an các cấp là đơn vị trực tiếp quản lý và vận hành cơ sở dữ liệu trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

Các nhiệm vụ chủ yếu gồm:

• Thu thập, tiếp nhận thông tin phục vụ việc xây dựng cơ sở dữ liệu.
• Cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời các thông tin phát sinh trong quá trình thi hành án hình sự.
• Thực hiện số hóa hồ sơ giấy theo quy định.
• Quản lý, lưu trữ, khai thác và sử dụng dữ liệu đúng thẩm quyền.
• Bảo đảm an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu trong quá trình quản lý.

Việc cập nhật dữ liệu phải được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm cơ sở dữ liệu luôn phản ánh đúng tình trạng thi hành án của từng người chấp hành án.

(2) Trách nhiệm của Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân

Để bảo đảm cơ sở dữ liệu được cập nhật đầy đủ, Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân có trách nhiệm phối hợp cung cấp các tài liệu thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật. Trong đó, các cơ quan này thực hiện:

• Chuyển giao bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật dưới dạng điện tử hoặc theo hình thức phù hợp để cập nhật vào hệ thống.
• Phối hợp cung cấp thông tin khi có yêu cầu của cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu.
• Bảo đảm tính chính xác của các thông tin được chuyển giao.

Sự phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng giúp hạn chế tình trạng thiếu thông tin hoặc cập nhật không kịp thời trong quá trình tổ chức thi hành án.

(3) Trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan

Ngoài lực lượng Công an, nhiều cơ quan khác cũng có trách nhiệm phối hợp trong việc chia sẻ dữ liệu theo quy định của pháp luật. Việc chia sẻ dữ liệu phải được thực hiện đúng phạm vi, đúng thẩm quyền và bảo đảm yêu cầu bảo mật theo quy định của pháp luật.

(4) Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan

Một điểm đáng chú ý của Nghị định 160/2026/NĐ-CP là quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan quản lý dữ liệu. Theo đó, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm về:

• Tính đầy đủ của dữ liệu.
• Tính chính xác của thông tin.
• Việc cập nhật kịp thời dữ liệu.
• Công tác bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin.

Đây là cơ sở để nâng cao trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình vận hành hệ thống dữ liệu điện tử.

5. Quy trình lưu trữ và quản lý hồ sơ thi hành án hình sự điện tử

Một trong những nội dung quan trọng của Nghị định 160/2026/NĐ-CP là quy định tương đối đầy đủ về quy trình hình thành và quản lý hồ sơ thi hành án hình sự điện tử. Theo Điều 8 Nghị định 160/2026/NĐ-CP, việc lưu trữ dữ liệu điện tử được thực hiện theo các bước cơ bản sau:

Bước 1. Số hóa hồ sơ giấy

Đối với các hồ sơ thi hành án đã được lập trước khi Nghị định có hiệu lực, cơ quan có thẩm quyền tiến hành số hóa theo quy định. Quá trình số hóa phải bảo đảm:

• Đầy đủ nội dung hồ sơ;
• Chính xác so với bản gốc;
• Không làm thay đổi nội dung tài liệu.

Bước 2. Tạo lập và cập nhật hồ sơ điện tử

Đối với các hồ sơ phát sinh mới, cơ quan thi hành án hình sự thực hiện tạo lập hồ sơ điện tử ngay từ đầu hoặc cập nhật dữ liệu từ các nguồn thông tin hợp pháp. Mọi thông tin phát sinh trong quá trình thi hành án đều phải được cập nhật kịp thời để bảo đảm dữ liệu luôn chính xác.

Bước 3. Ký số và xác thực dữ liệu

Sau khi được cập nhật vào hệ thống, tài liệu điện tử phải được ký số theo quy định của Luật Giao dịch điện tử năm 2023. Việc sử dụng chữ ký số giúp:

• Xác định chủ thể tạo lập dữ liệu.
• Bảo đảm tính toàn vẹn của tài liệu.
• Ngăn ngừa việc sửa đổi trái phép dữ liệu.

Bước 4. Lưu trữ điện tử 

Sau khi hoàn tất việc cập nhật và xác thực, hồ sơ được lưu trữ trong hệ thống cơ sở dữ liệu theo thời hạn luật định. Việc lưu trữ phải bảo đảm:

• Có khả năng tra cứu lâu dài;
• Có phương án sao lưu dữ liệu;
• Có biện pháp bảo đảm an toàn hệ thống.

Bước 5. Khai thác, sử dụng và chia sẻ dữ liệu Việc khai thác dữ liệu chỉ được thực hiện bởi cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Hoạt động chia sẻ dữ liệu phải bảo đảm:

• Đúng mục đích.
• Đúng đối tượng.
• Đúng phạm vi được phép khai thác.

Có thể thấy, việc ban hành Nghị định 160/2026/NĐ-CP và triển khai lưu trữ dữ liệu thi hành án hình sự điện tử từ ngày 01/7/2026 là có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của ngành tư pháp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính minh bạch, bảo đảm an toàn thông tin và tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan có thẩm quyền. 

Bài viết trên đây của Văn phòng Luật sư Đà Nẵng đã tổng hợp và phân tích những nội dung nổi bật của Nghị định 160/2026/NĐ-CP về lưu trữ dữ liệu thi hành án hình sự điện tử, giúp độc giả có cái nhìn tổng quan về các quy định mới sẽ được áp dụng từ ngày 01/7/2026.

Nếu Quý khách có nhu cầu tư vấn pháp luật hình sự, thi hành án hình sự, hỗ trợ giải quyết các vấn đề liên quan đến trình tự, thủ tục thi hành án, quyền và nghĩa vụ của người chấp hành án hoặc các vấn đề pháp lý khác, vui lòng liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng để được tư vấn, hỗ trợ kịp thời, chính xác và phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng cung cấp các dịch vụ pháp lý liên quan trong lĩnh vực hình sự dưới đây:

• Tư vấn các quy định pháp luật về hình sự;
• Hỗ trợ tham gia vào các giai đoạn tố tụng của vụ án (điều tra, truy tố, xét xử);
• Hỗ trợ soạn thảo đơn tố giác, đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và các văn bản pháp lý khác phục vụ cho quá trình tố tụng;
• Hỗ trợ và/hoặc hướng dẫn thu thập tài liệu, chứng cứ, các tình tiết giảm nhẹ trong vụ án hình sự;

……..

Xem thêm: BẠO HÀNH TRẺ EM BỊ PHẠT BAO NHIÊU? QUY ĐỊNH XỬ LÝ HÌNH SỰ VÀ XỬ LÝ HÀNH CHÍNH THEO LUẬT TRẺ EM 2016 

Xem thêm: QUYỀN CỦA BỊ HẠI TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ – PHÂN TÍCH 7 ĐIỂM NỔI BẬT THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH