NHỮNG ĐIỂM MỚI VỀ KHIẾU NẠI HÀNH CHÍNH TỪ NGÀY 01/07/2026 THEO LUẬT SỐ 136/2025/QH15 MÀ NGƯỜI DÂN CẦN LƯU Ý
Từ ngày 01/07/2026, Luật số 136/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong lĩnh vực khiếu nại hành chính.
So với quy định trước đây, các nội dung sửa đổi lần này tập trung vào việc mở rộng quyền của người khiếu nại, hoàn thiện quy trình giải quyết và tăng cường ứng dụng công nghệ trong thực hiện thủ tục hành chính. Những thay đổi này không chỉ giúp người dân dễ dàng tiếp cận quyền khiếu nại mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế tình trạng kéo dài hoặc xử lý chưa thống nhất giữa các cơ quan có thẩm quyền.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh, việc cho phép thực hiện khiếu nại bằng hình thức điện tử, theo dõi hồ sơ trực tuyến và rút khiếu nại linh hoạt là những điểm mới có tác động trực tiếp đến người dân trong thực tế.
Qua bài viết dưới đây, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ phân tích chi tiết các điểm mới quan trọng trong khiếu nại hành chính từ năm 2026, đồng thời làm rõ các quy định pháp lý liên quan và cách áp dụng trong từng trường hợp cụ thể. Từ đó, bạn đọc có thể hiểu đúng bản chất quy định và vận dụng một cách chính xác, hiệu quả trong thực tiễn.
1. Mở rộng chủ thể có quyền khiếu nại theo quy định mới
Một trong những điểm thay đổi quan trọng của pháp luật về khiếu nại từ năm 2026 là việc mở rộng đối tượng có quyền thực hiện khiếu nại.
Cụ thể, nội dung này được thể hiện thông qua việc sửa đổi quy định về chủ thể khiếu nại tại Khoản 1 và khoản 2 Điều 2 Luật 136/2025/QH15 (sửa đổi Điều 2 Luật Khiếu nại 2011), theo đó thay đổi cách tiếp cận từ công dân sang cá nhân. Việc sửa đổi này phù hợp với quy định về quyền khiếu nại đã được ghi nhận trong khoản 1 Điều 30 Hiến pháp 2013, qua đó khẳng định mọi cá nhân đều có quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình thông qua cơ chế khiếu nại theo quy định của pháp luật.
Điều này đồng nghĩa với việc không chỉ công dân Việt Nam mà cả người nước ngoài đang cư trú, làm việc hợp pháp tại Việt Nam cũng có thể thực hiện quyền khiếu nại khi quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị ảnh hưởng bởi quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính.
2. Bổ sung quy định tạm đình chỉ và đình chỉ giải quyết khiếu nại
Luật số 136/2025/QH15 đã bổ sung cơ chế tạm đình chỉ và đình chỉ giải quyết khiếu nại, giúp quá trình xử lý linh hoạt và sát với thực tế hơn.
(1) Đối với tạm dừng giải quyết khiếu nại
Theo quy định tại Điều 11a Luật Khiếu nại 2011, sửa đổi bổ sung bởi khoản 4 Điều 2 Luật 136/2025/QH15, cơ quan có thẩm quyền có thể tạm đình chỉ giải quyết khiếu nại trong các trường hợp:
- Do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khác mà người khiếu nại không thể tiếp tục tham gia quá trình giải quyết khiếu nại;
- Trường hợp cần chờ kết quả giải quyết từ cơ quan, tổ chức khác có liên quan trực tiếp đến nội dung khiếu nại.
(2) Đối với chấm dứt việc giải quyết khiếu nại
Cơ quan có thẩm quyền có thể tạm dừng giải quyết khiếu nại trong trường hợp:
- Người khiếu nại rút toàn bộ nội dung khiếu nại;
- Chủ thể khiếu nại không còn tồn tại mà không có người kế thừa quyền, nghĩa vụ liên quan;
- Cơ quan, tổ chức khiếu nại giải thể, phá sản hoặc kết thúc hoạt động mà quyền, nghĩa vụ liên quan đến nội dung khiếu nại không được kế thừa;
- Vụ việc không còn đối tượng để xem xét;
- Vụ việc đã được Tòa án thụ lý, giải quyết bằng bản án hoặc quyết định có hiệu lực.
Những nội dung này được quy định cụ thể trong điều khoản mới được bổ sung sau quy định về các trường hợp không thụ lý khiếu nại, qua đó tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho việc tạm dừng hoặc kết thúc quá trình giải quyết khiếu nại khi không còn điều kiện tiếp tục.
Việc bổ sung cơ chế này giúp hạn chế tình trạng xử lý kéo dài, đồng thời đảm bảo việc giải quyết khiếu nại được thực hiện đúng thời điểm, đúng điều kiện và phù hợp với thực tiễn.
3. Quy định mới về rút khiếu nại: Linh hoạt hơn và cho phép rút một phần nội dung
Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý của quy định pháp luật về khiếu nại từ năm 2026 là việc mở rộng quyền của người khiếu nại trong việc rút nội dung khiếu nại.
Theo Điều 10 Luật Khiếu nại 2011, sửa đổi bổ sung tại Khoản 2 Điều 3 Luật số 136/2025/QH15, người khiếu nại không chỉ được rút toàn bộ đơn như trước đây mà còn có thể chủ động rút từng phần nội dung khiếu nại. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong các trường hợp vụ việc có nhiều vấn đề khác nhau, khi người khiếu nại chỉ muốn tiếp tục theo đuổi một phần yêu cầu.
Đối với phần nội dung chưa rút, cơ quan có thẩm quyền vẫn tiếp tục xem xét và giải quyết theo trình tự, thủ tục chung. Nhờ đó, quá trình xử lý không bị gián đoạn toàn bộ mà vẫn đảm bảo giải quyết đúng trọng tâm của vụ việc.
Ngoài ra, pháp luật cũng cho phép người khiếu nại thực hiện việc rút đơn tại bất kỳ thời điểm nào trong quá trình giải quyết, từ khi mới nộp hồ sơ cho đến trước khi có quyết định cuối cùng. Quy định này tạo sự chủ động và linh hoạt hơn cho người dân trong việc điều chỉnh yêu cầu khi có thay đổi về tình hình thực tế.
Tuy nhiên, luật cũng đặt ra nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo tính ổn định của quá trình giải quyết. Theo đó, đối với phần nội dung đã rút, cơ quan có thẩm quyền sẽ không xem xét lại, trừ trường hợp có căn cứ cho thấy việc rút khiếu nại không xuất phát từ ý chí tự nguyện, mà bị ép buộc, đe dọa.
Các quy định này đều thể hiện rõ định hướng bảo đảm quyền tự quyết của người dân nhưng vẫn giữ được tính chặt chẽ trong quá trình giải quyết khiếu nại.
4. Đẩy mạnh khiếu nại bằng hình thức điện tử và xử lý hồ sơ trực tuyến
Trước đây, việc khiếu nại chủ yếu được thực hiện thông qua đơn giấy hoặc khiếu nại trực tiếp. Tuy nhiên, với quy định mới, người dân đã có thể thực hiện nhiều bước trong quá trình khiếu nại thông qua môi trường trực tuyến, từ nộp hồ sơ đến theo dõi tiến độ giải quyết.
Cụ thể, người khiếu nại có thể thực hiện các nội dung sau trên nền tảng điện tử:
- Nộp đơn khiếu nại dưới dạng hồ sơ điện tử;
- Bổ sung tài liệu, chứng cứ liên quan trong quá trình xử lý;
- Theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ từ xa;
- Thực hiện các yêu cầu khác như rút khiếu nại hoặc nhận thông báo kết quả.
Các nội dung này được sửa đổi, bổ sung trong các quy định về quyền khiếu nại và phương thức thực hiện theo Luật 136/2025/QH15, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai trên các nền tảng như Cổng Dịch vụ công và hệ thống định danh điện tử.
Việc đẩy mạnh áp dụng hình thức điện tử không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, công khai trong quá trình giải quyết khiếu nại hành chính.
5. Điều chỉnh thẩm quyền giải quyết khiếu nại: Làm rõ trách nhiệm giữa các cấp chính quyền
Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý của pháp luật về khiếu nại từ năm 2026 là việc điều chỉnh thẩm quyền giải quyết khiếu nại giữa các cấp chính quyền, đặc biệt ở cấp địa phương.
Trước đây, thẩm quyền giữa các cấp, nhất là cấp xã và cấp huyện, còn tồn tại một số điểm chưa rõ ràng, dẫn đến tình trạng chồng chéo hoặc phải chuyển hồ sơ nhiều lần. Quy định mới đã được sửa đổi theo hướng phân định cụ thể hơn trách nhiệm của từng cấp, qua đó giúp quá trình giải quyết khiếu nại được nhanh chóng và hiệu quả hơn.
*Làm rõ thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã.
Theo quy định sửa đổi, thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được xác định rõ ràng hơn trong việc giải quyết khiếu nại lần đầu.
Cụ thể, người đứng đầu UBND cấp xã có trách nhiệm giải quyết các khiếu nại liên quan đến:
- Quyết định hành chính do chính mình ban hành;
- Hành vi hành chính của bản thân trong quá trình thực thi công vụ;
- Quyết định, hành vi của người đứng đầu cơ quan chuyên môn hoặc tổ chức hành chính thuộc UBND cấp xã;
- Hành vi của công chức, viên chức thuộc phạm vi quản lý trực tiếp.
Nội dung này được quy định tại khoản 7 Điều 2 Luật 136/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền giải quyết khiếu nại)
*Bãi bỏ thẩm quyền ở cấp huyện.
Bên cạnh việc làm rõ thẩm quyền của cấp xã, luật mới cũng điều chỉnh theo hướng tinh gọn đối với cấp huyện. Trong đó, thẩm quyền giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND cấp huyện đã được bãi bỏ để phù hợp với việc sắp xếp, tổ chức bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn và hiệu quả hơn.
Việc bãi bỏ thẩm quyền ở cấp huyện và tập trung về cấp xã giúp đơn giản hóa quy trình khiếu nại, hạn chế tình trạng chuyển hồ sơ qua nhiều cấp trung gian.
Người dân cũng dễ dàng xác định đúng cơ quan có thẩm quyền ngay từ đầu, từ đó tiết kiệm thời gian và đảm bảo việc giải quyết được thực hiện nhanh chóng, hiệu quả hơn.
6. Lưu ý quan trọng khi áp dụng quy định mới từ ngày 01/07/2026
Người dân cần lưu ý một số vấn đề sau để tránh nhầm lẫn hoặc sai sót trong quá trình thực hiện:
- Chỉ áp dụng đối với các vụ việc phát sinh sau thời điểm luật có hiệu lực: Các khiếu nại phát sinh từ ngày 01/07/2026 sẽ áp dụng theo quy định mới;
- Các hồ sơ đang giải quyết trước đó vẫn theo quy định cũ: Tránh nhầm lẫn trong việc áp dụng pháp luật đối với các vụ việc chuyển tiếp;
- Cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu, chứng cứ ngay từ đầu: Đây là yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình thụ lý và giải quyết khiếu nại
- Xác định đúng cơ quan có thẩm quyền: Việc nộp đơn đúng nơi sẽ giúp rút ngắn thời gian xử lý và tránh bị trả hồ sơ;
- Nên tham khảo ý kiến luật sư đối với các vụ việc phức tạp: Đặc biệt là các trường hợp liên quan đến nhiều cơ quan hoặc có giá trị tranh chấp lớn.
Việc nắm rõ các lưu ý trên sẽ giúp bạn chủ động hơn trong quá trình thực hiện khiếu nại và hạn chế các rủi ro pháp lý không cần thiết.
Có thể thấy, các quy định mới về khiếu nại hành chính từ ngày 01/07/2026 theo Luật số 136/2025/QH15 đã có nhiều thay đổi theo hướng rõ ràng, linh hoạt và phù hợp hơn với thực tiễn.
Việc mở rộng chủ thể khiếu nại, bổ sung cơ chế tạm dừng và chấm dứt giải quyết, cho phép thực hiện khiếu nại bằng hình thức điện tử, cũng như tăng cường trách nhiệm của cơ quan nhà nước đã góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Tuy nhiên, để áp dụng đúng và hiệu quả các quy định này, người khiếu nại cần nắm rõ trình tự, thẩm quyền và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu. Trong những trường hợp phức tạp, việc có sự hỗ trợ pháp lý kịp thời là yếu tố quan trọng giúp hạn chế rủi ro và đảm bảo quyền lợi được bảo vệ tốt nhất.
Trên đây là các nội dung được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và phân tích dựa trên quy định pháp luật hiện hành, nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ các điểm mới về khiếu nại hành chính từ năm 2026 cũng như cách áp dụng trong thực tế.
Trong trường hợp bạn còn vướng mắc hoặc cần được tư vấn cụ thể đối với từng hồ sơ, vụ việc, vui lòng liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đến trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng để được luật sư hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.
Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng còn cung cấp đa dạng các dịch vụ trong lĩnh vực hành chính, hỗ trợ khách hàng xử lý hồ sơ và bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả:
- Tư vấn và hỗ trợ soạn thảo đơn khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính, đơn khởi kiện và các văn bản pháp lý liên quan;
- Tư vấn chuyên sâu về khiếu nại hành chính, khiếu nại đất đai, cũng như các vấn đề liên quan đến xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, an ninh trật tự và các lĩnh vực khác;
- Hướng dẫn và thực hiện các thủ tục hành chính như thủ tục đất đai, thủ tục lao động và các thủ tục pháp lý phát sinh trong thực tế;
- Tư vấn quy định về xử phạt hành chính trong nhiều lĩnh vực, bao gồm thuế, giao thông, an ninh trật tự, giúp khách hàng hiểu rõ mức xử phạt và phương án xử lý phù hợp;
- Tham gia giải quyết tranh chấp hành chính, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng trong quá trình làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
- Tư vấn các vấn đề pháp luật hành chính khác theo nhu cầu cụ thể của từng khách hàng;
…………….
Xem thêm: QUYẾT ĐỊNH HÀNH CHÍNH BỊ KHIẾU NẠI CÓ BUỘC PHẢI TẠM ĐÌNH CHỈ THI HÀNH KHÔNG?
