NGÂN HÀNG PHÁ SẢN, TIỀN GỬI CÓ MẤT KHÔNG? NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT NĂM 2026 

Trong bối cảnh thị trường tài chính – ngân hàng có nhiều biến động, các thông tin liên quan đến tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt, gặp khó khăn về khả năng thanh toán hoặc có nguy cơ phá sản thường khiến nhiều người gửi tiền lo ngại về khả năng thu hồi tiền gửi của mình.

Trên thực tế, không ít cá nhân vẫn cho rằng tiền gửi tại ngân hàng luôn được Nhà nước bảo đảm tuyệt đối trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật hiện hành, tiền gửi ngân hàng tuy được bảo vệ thông qua cơ chế bảo hiểm tiền gửi nhưng không đồng nghĩa với việc toàn bộ số tiền gửi đều được chi trả đầy đủ, không giới hạn khi tổ chức tín dụng phát sinh rủi ro nghiêm trọng hoặc bị xử lý phá sản.

Đáng chú ý, từ ngày 01/5/2026, Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 số 111/2025/QH15 chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng liên quan đến hạn mức bảo hiểm, cơ chế chi trả và xử lý.

Qua bài viết dưới đây, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ tổng hợp và phân tích các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến bảo hiểm tiền gửi, phá sản ngân hàng và quyền lợi của người gửi tiền; đồng thời làm rõ những lưu ý pháp lý quan trọng mà cá nhân, tổ chức cần đặc biệt quan tâm khi gửi tiền tại ngân hàng trong năm 2026.

1. Ngân hàng phá sản thì tiền gửi có mất không? 

Đây là vấn đề được rất nhiều người gửi tiền quan tâm khi xuất hiện thông tin về tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt hoặc có nguy cơ mất khả năng chi trả.

Theo quy định pháp luật hiện hành, tiền gửi tại ngân hàng không bị mất hoàn toàn trong trường hợp ngân hàng phá sản. Tuy nhiên, người gửi tiền cũng không đương nhiên được bảo đảm chi trả toàn bộ số tiền gửi không giới hạn. Khoản tiền gửi của khách hàng hiện nay được bảo vệ thông qua cơ chế bảo hiểm tiền gửi do Nhà nước tổ chức thực hiện.

Theo Khoản 1 Điều 4 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, bảo hiểm tiền gửi là cơ chế bảo đảm hoàn trả tiền gửi được bảo hiểm cho người gửi tiền trong trường hợp tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm theo quy định của pháp luật. 

Điều này có nghĩa:

• Người gửi tiền sẽ được tổ chức bảo hiểm tiền gửi chi trả trong phạm vi hạn mức luật định;
• Phần tiền vượt quá hạn mức bảo hiểm sẽ được giải quyết theo thủ tục xử lý tổ chức tín dụng hoặc thủ tục phá sản;
• Khả năng thu hồi phần tiền vượt hạn mức phụ thuộc vào giá trị tài sản còn lại của tổ chức tín dụng sau khi thanh lý.

Do đó, trong trường hợp ngân hàng phá sản:

• Người gửi tiền thường không mất hoàn toàn khoản tiền gửi;
• Tuy nhiên có thể mất một phần đối với số tiền vượt quá hạn mức được bảo hiểm;
• Hoặc phải chờ quá trình xử lý tài sản kéo dài mới có thể nhận được phần thanh toán còn lại.

Đây cũng là lý do pháp luật quy định cơ chế bảo hiểm tiền gửi nhằm hạn chế rủi ro cho người dân và bảo đảm sự ổn định của hệ thống tài chính – ngân hàng.

2. Tiền gửi nào được bảo hiểm theo quy định pháp luật?

Theo Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, đối tượng được bảo hiểm chủ yếu là tiền gửi bằng đồng Việt Nam của cá nhân tại tổ chức tín dụng tham gia bảo hiểm tiền gửi.

Các khoản thường được bảo hiểm bao gồm:

• Tiền gửi tiết kiệm;
• Tiền gửi có kỳ hạn;
• Tiền gửi không kỳ hạn;
• Tài khoản thanh toán cá nhân;
• Chứng chỉ tiền gửi;
• Một số hình thức tiền gửi khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Việc bảo hiểm tiền gửi nhằm bảo vệ người gửi tiền nhỏ lẻ và góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

Tuy nhiên, không phải mọi khoản tiền gửi đều thuộc phạm vi được bảo hiểm.

3. Hạn mức bảo hiểm tiền gửi hiện nay là bao nhiêu? 

Một trong những nội dung được quan tâm nhất là mức tiền tối đa mà người gửi tiền được bảo hiểm khi ngân hàng phá sản. Theo Điều 3 Quyết định số 32/2021/QĐ-TTg ngày 20/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ, hạn mức trả tiền bảo hiểm hiện hành là:

• 125.000.000 đồng;
• Bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi;
• Áp dụng cho một người gửi tiền tại một tổ chức tín dụng.

Trong trường hợp ngân hàng phá sản:

• Người gửi tiền chỉ được chi trả tối đa 125 triệu đồng;
• Phần vượt quá 5 triệu đồng sẽ được xử lý trong quá trình thanh lý tài sản.

Một điểm rất quan trọng cần lưu ý: Hạn mức bảo hiểm được tính theo từng người gửi tại từng ngân hàng, không phải theo từng sổ tiết kiệm.

Do đó:

• Mở nhiều sổ tiết kiệm tại cùng một ngân hàng không làm tăng hạn mức bảo hiểm;
• Nhưng gửi tiền tại nhiều ngân hàng khác nhau thì mỗi ngân hàng được tính hạn mức riêng.

4. Những điểm mới đáng chú ý của Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025

Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025 mang đến nhiều thay đổi đáng chú ý theo hướng tăng cường bảo vệ người gửi tiền và nâng cao khả năng xử lý rủi ro hệ thống ngân hàng.

(1) Hạn mức bảo hiểm linh hoạt hơn

Theo khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025:

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước được quyền quy định hạn mức trả tiền bảo hiểm trong từng thời kỳ. Đây là điểm mới quan trọng vì trước đây hạn mức được quy định cố định bởi Thủ tướng Chính phủ.

Cơ chế mới giúp:

• Điều chỉnh linh hoạt theo tình hình kinh tế;
• Phù hợp với lạm phát;
• Bảo đảm khả năng bảo vệ người gửi tiền tốt hơn.

Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu phương án nâng hạn mức bảo hiểm lên khoảng 350 triệu đồng trong giai đoạn tới

(2) Không cần chờ phá sản mới được chi trả

Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm có thể phát sinh trước cả khi ngân hàng chính thức phá sản.

Ví dụ:

• Tổ chức tín dụng bị đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi;
• Ngân hàng bị kiểm soát đặc biệt;
• Tổ chức tín dụng có lỗ lũy kế vượt quá 100% vốn điều lệ;
• Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án phá sản.

Điều này giúp người gửi tiền được tiếp cận tiền bảo hiểm nhanh hơn, hạn chế hoang mang và nguy cơ rút tiền hàng loạt.

(3) Có thể được chi trả vượt hạn mức trong trường hợp đặc biệt

Luật mới cho phép trong một số trường hợp đặc biệt nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và trật tự xã hội, cơ quan có thẩm quyền có thể quyết định mức chi trả vượt hạn mức thông thường. Đây là cơ chế quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ khủng hoảng tài chính diện rộng.

5. Quy trình chi trả tiền bảo hiểm khi tổ chức tín dụng gặp sự cố 

Khi tổ chức tín dụng thuộc trường hợp phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, việc chi trả sẽ được thực hiện theo trình tự luật định. Theo Điều 24 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025:

• Trong 05 ngày làm việc kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm, tổ chức tín dụng phải gửi hồ sơ;
• Trong 05 ngày làm việc tiếp theo, tổ chức bảo hiểm tiền gửi thực hiện kiểm tra và chi trả.

Như vậy:

• Tổng thời gian xử lý nhanh hơn rất nhiều so với trước đây;
• Người gửi tiền không phải chờ toàn bộ quá trình phá sản kéo dài nhiều năm.

Việc rút ngắn thời gian chi trả có ý nghĩa rất lớn trong việc ổn định tâm lý người dân và bảo đảm niềm tin đối với hệ thống ngân hàng.

6. Phần tiền vượt hạn mức bảo hiểm được xử lý như thế nào?

Đối với phần tiền vượt quá hạn mức bảo hiểm, người gửi tiền không đương nhiên mất ngay khoản tiền này.

Tuy nhiên, việc thu hồi sẽ phụ thuộc vào:

• Giá trị tài sản còn lại của tổ chức tín dụng;
• Kết quả thanh lý tài sản;
• Thứ tự ưu tiên thanh toán theo pháp luật phá sản và pháp luật về các tổ chức tín dụng.

Theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và pháp luật phá sản:

Sau khi thanh toán các nghĩa vụ ưu tiên theo luật định, phần tài sản còn lại mới được dùng để thanh toán cho người gửi tiền và các chủ nợ khác. Trong thực tế:

• Quá trình xử lý có thể kéo dài;
• Khả năng thu hồi đủ toàn bộ phần vượt hạn mức không phải lúc nào cũng bảo đảm;
• Phụ thuộc lớn vào năng lực tài chính còn lại của tổ chức tín dụng.

7. Những trường hợp tiền gửi không được bảo hiểm 

Người gửi tiền cần đặc biệt lưu ý rằng có nhiều trường hợp tiền gửi không thuộc phạm vi bảo hiểm. Theo quy định pháp luật hiện hành, một số trường hợp phổ biến bao gồm:

• Tiền gửi bằng ngoại tệ;
• Khoản tiền gửi không thuộc đối tượng được bảo hiểm theo Điều 18 Luật này;
• Khoản tiền gửi vi phạm quy định về lãi suất;
• Một số khoản tiền gửi của người có liên quan đặc biệt đến tổ chức tín dụng theo quy định pháp luật;
• Trường hợp phát sinh từ hành vi vi phạm pháp luật.

Do đó, trước khi gửi tiền, người dân nên:

• Kiểm tra tổ chức tín dụng có tham gia bảo hiểm tiền gửi hay không;
• Xác định loại tiền gửi có thuộc phạm vi bảo hiểm;
• Tìm hiểu rõ điều kiện, lãi suất và tính pháp lý của sản phẩm tiền gửi.

8. Những lưu ý quan trọng để bảo vệ tiền gửi năm 2026

Để hạn chế rủi ro khi gửi tiền tại ngân hàng, người gửi tiền nên lưu ý một số vấn đề sau:

(1) Phân tán tiền gửi hợp lý

Không nên tập trung toàn bộ tài sản tại một tổ chức tín dụng duy nhất. Việc phân chia tiền gửi tại nhiều ngân hàng khác nhau giúp:

• Tăng khả năng được bảo hiểm;
• Hạn chế rủi ro tập trung;
• Bảo đảm tính an toàn tài chính.

(2) Ưu tiên tổ chức tín dụng có năng lực tài chính ổn định

Người gửi tiền nên:

• Tìm hiểu tình hình hoạt động của ngân hàng;
• Theo dõi thông tin chính thức từ Ngân hàng Nhà nước;
• Thận trọng với các chương trình huy động vốn có lãi suất bất thường

(3) Theo dõi thông tin chính thống

Trong nhiều trường hợp, thông tin chưa kiểm chứng có thể gây tâm lý hoang mang và dẫn đến hiện tượng rút tiền hàng loạt. Do đó, người dân cần:

• Theo dõi thông tin từ cơ quan quản lý nhà nước;
• Tránh tin đồn thất thiệt;
• Không thực hiện giao dịch theo tâm lý đám đông.

(4) Lưu giữ đầy đủ hồ sơ tiền gửi

Người gửi tiền nên bảo quản:

• Sổ tiết kiệm;
• Hợp đồng tiền gửi;
• Sao kê tài khoản;
• Chứng từ giao dịch;
• Thông tin xác nhận điện tử.

Đây là cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp hoặc yêu cầu chi trả bảo hiểm.

Có thể thấy, pháp luật hiện hành đã xây dựng cơ chế bảo hiểm tiền gửi và xử lý tổ chức tín dụng theo hướng tăng cường bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, hạn chế rủi ro cho hệ thống tài chính và bảo đảm ổn định thị trường tiền tệ.

Tuy nhiên, cơ chế bảo hiểm tiền gửi không đồng nghĩa với việc toàn bộ số tiền gửi đều được Nhà nước bảo đảm không giới hạn trong mọi trường hợp. Vì vậy, người gửi tiền cần hiểu rõ hạn mức bảo hiểm, phạm vi được bảo vệ cũng như các quy định pháp luật liên quan để chủ động quản lý và bảo vệ tài sản của mình.

Bài viết trên được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và phân tích từ các quy định pháp luật hiện hành nhằm cung cấp góc nhìn pháp lý tổng quan và những lưu ý quan trọng giúp cá nhân, tổ chức hiểu rõ hơn quyền lợi của người gửi tiền khi tổ chức tín dụng phát sinh rủi ro tài chính hoặc bị xử lý phá sản theo quy định pháp luật năm 2026.

Trong trường hợp Quý khách còn vướng mắc hoặc cần được tư vấn cụ thể liên quan đến bảo hiểm tiền gửi, tranh chấp tiền gửi ngân hàng, xử lý tài sản trong thủ tục phá sản hoặc các vấn đề pháp lý phát sinh trong lĩnh vực ngân hàng – tài chính, Quý khách có thể liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng để được hỗ trợ kịp thời, chính xác và phù hợp với từng trường hợp cụ thể. 

Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng cung cấp các dịch vụ liên quan đến doanh nghiệp – đầu tư dưới đây:

• Tư vấn thay đổi tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, vốn điều lệ…;
• Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ thông báo thay đổi giấy phép kinh doanh;
• Hỗ trợ doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền;
• Tư vấn các thủ tục sau khi thay đổi;
• Tư vấn thường xuyên các hoạt động doanh nghiệp;

…………

Xem thêm: PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP: 7 SAI LẦM DỄ BỊ TRUY TỐ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH (NĂM 2026)

Xem thêm: THỦ TỤC PHÁ SẢN DOANH NGHIỆP NĂM 2024