NHỮNG ĐIỂM MỚI NỔI BẬT TRONG HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ THEO QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT NĂM 2026 MÀ DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT
Luật Thương mại điện tử 2025 (Luật số 122/2025/QH15) được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, gồm 7 chương, 41 điều, là đạo luật chuyên ngành đầu tiên điều chỉnh một cách toàn diện hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam. Luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, kèm theo quy định chuyển tiếp đến hết ngày 30/6/2027 đối với các nền tảng đã đăng ký trước đó.
Trong bối cảnh hoạt động thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, đặc biệt với các hoạt động livestream bán hàng, tiếp thị liên kết và giao dịch xuyên biên giới, việc ban hành luật mới được xem là bước đi cần thiết nhằm tăng cường tính minh bạch, siết chặt trách nhiệm của các chủ thể tham gia và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Qua bài viết dưới đây, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ tổng hợp và phân tích một cách hệ thống các điểm mới nổi bật của Luật Thương mại điện tử 2025, giúp doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh hiểu rõ cơ chế chính sách, nắm đúng các quy định liên quan và có cái nhìn đầy đủ hơn khi áp dụng vào thực tiễn.
1. Bắt buộc xác thực danh tính điện tử đối với mọi chủ thể tham gia
Theo khoản 4 Điều 22 và Điều 21 Luật Thương mại điện tử 2025, tất cả cá nhân, tổ chức khi tham gia hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử đều phải thực hiện xác thực danh tính điện tử trước khi vận hành.
Quy định này áp dụng cho nhiều hoạt động phổ biến như bán hàng online, livestream, tiếp thị liên kết:
- Việc xác thực được thực hiện thông qua hệ thống định danh điện tử VNeID hoặc giấy tờ hợp pháp đối với cá nhân nước ngoài;
- Nền tảng có trách nhiệm từ chối cho phép hoạt động nếu chưa hoàn tất xác thực;
- Việc siết chặt khâu định danh giúp hạn chế tình trạng tài khoản ảo, bán hàng không rõ nguồn gốc hoặc né tránh trách nhiệm pháp lý.
*Lưu ý cho doanh nghiệp:
- Chủ động rà soát toàn bộ hệ thống tài khoản bán hàng, kể cả tài khoản phụ hoặc tài khoản do cộng tác viên quản lý;
- Yêu cầu đối tác, KOL, KOC hoàn tất định danh trước khi triển khai hoạt động hợp tác;
- Chuẩn bị sớm để tránh rủi ro bị gián đoạn kinh doanh khi nền tảng áp dụng kiểm soát đồng loạt.
2. Siết chặt hoạt động livestream bán hàng với trách nhiệm cụ thể
Điều 24 Luật Thương mại điện tử 2025 lần đầu tiên thiết lập khung pháp lý riêng cho hoạt động livestream bán hàng, vốn đang phát triển rất nhanh nhưng trước đây chưa được kiểm soát chặt. Thay vì chỉ là hoạt động quảng bá thông thường, livestream nay được xem là một hình thức kinh doanh có điều kiện, kéo theo trách nhiệm pháp lý rõ ràng cho người thực hiện.
Người livestream phải tuân thủ các nghĩa vụ sau:
- Cung cấp thông tin để nền tảng thực hiện xác thực danh tính;
- Tuân thủ quy chế hoạt động livestream do nền tảng công bố;
- Không đưa ra thông tin sai lệch về công dụng, xuất xứ, giá cả hoặc khuyến mãi;
- Chỉ quảng bá sản phẩm đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận nếu thuộc diện bắt buộc;
- Không sử dụng nội dung, hình ảnh trái thuần phong mỹ tục;
- Chủ động dừng phát và gỡ nội dung khi phát hiện vi phạm.
Ngoài ra, theo khoản 1 và khoản 2 Điều 23, người livestream còn phải từ chối hợp tác nếu người bán không cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý của sản phẩm.
3. Phân loại rõ 4 nhóm nền tảng thương mại điện tử
Theo Điều 3 và các Điều từ 15 đến 19, luật đã phân loại rõ các mô hình nền tảng thương mại điện tử, thay vì quy định chung như trước đây. Cụ thể bao gồm:
- Nền tảng kinh doanh trực tiếp;
- Nền tảng trung gian (sàn giao dịch thương mại điện tử);
- Mạng xã hội có tích hợp chức năng thương mại điện tử;
- Nền tảng tích hợp đa dịch vụ.
Việc phân loại này giúp xác định rõ trách nhiệm pháp lý tương ứng với từng mô hình hoạt động. Ví dụ:
- Theo điểm c khoản 1 Điều 17, sàn giao dịch phải thực hiện xác thực danh tính người bán
- Các nền tảng quy mô lớn phải minh bạch tiêu chí hiển thị và cơ chế phân phối nội dung
Điểm đáng chú ý là nền tảng không còn đứng ngoài khi xảy ra vi phạm, mà phải chịu trách nhiệm quản lý trong phạm vi hoạt động của mình.
4. Bắt buộc gỡ bỏ hàng hóa vi phạm ngay khi có phản ánh
Theo Điều 15, chủ quản nền tảng phải chủ động kiểm soát nội dung và xử lý vi phạm thay vì chỉ phản ứng khi có yêu cầu từ cơ quan nhà nước. Cơ chế quản lý được thiết kế theo hướng kết hợp giữa tự động và tiếp nhận phản ánh từ người dùng:
- Thiết lập hệ thống rà soát tự động đối với nền tảng có quy mô lớn;
- Tiếp nhận và xử lý phản ánh từ người tiêu dùng một cách kịp thời;
- Gỡ bỏ ngay sản phẩm hoặc nội dung vi phạm khi có căn cứ;
- Công khai tiêu chí ưu tiên hiển thị sản phẩm để đảm bảo minh bạch;
- Ngoài ra, nền tảng còn phải thực hiện báo cáo định kỳ thông qua hệ thống quản lý thương mại điện tử quốc gia.
5. Mở rộng và siết chặt các hành vi bị cấm
Điều 6 Luật Thương mại điện tử 2025 đã mở rộng phạm vi và quy định rõ hơn các hành vi bị nghiêm cấm trong môi trường số. Các hành vi phổ biến bị cấm bao gồm:
- Lừa đảo hoặc cung cấp thông tin sai lệch trên nền tảng;
- Kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc;
- Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;
- Kinh doanh hàng hóa không đảm bảo chất lượng hoặc đã quá hạn;
Đặc biệt, chế tài xử phạt không chỉ dừng ở xử phạt hành chính như trước đây. Theo Điều 39, các hành vi vi phạm còn có thể dẫn đến:
- Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng;
- Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành.
6. Quản lý chặt thương mại điện tử xuyên biên giới
Từ Điều 27 đến Điều 32, luật bổ sung quy định nhằm kiểm soát chặt chẽ các nền tảng nước ngoài hoạt động tại thị trường Việt Nam.
Các nền tảng có dấu hiệu hiện diện tại Việt Nam, ví dụ có sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt, tên miền liên quan hoặc phát sinh doanh thu tại Việt Nam, đều phải tuân thủ quy định pháp luật trong nước. Cụ thể:
- Phải chỉ định pháp nhân hoặc đại diện tại Việt Nam;
- Thực hiện đăng ký hoạt động theo quy định;
- Thực hiện nghĩa vụ ký quỹ trong một số trường hợp;
- Tuân thủ đầy đủ trách nhiệm tương tự nền tảng trong nước.
7. Tăng cường nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu và ứng dụng công nghệ
Theo Điều 37 và Điều 38, dữ liệu trong thương mại điện tử được xem là yếu tố cốt lõi cần được quản lý và kiểm soát chặt chẽ. Luật đặt ra yêu cầu cụ thể về lưu trữ và kết nối dữ liệu với cơ quan quản lý.
- Dữ liệu hợp đồng, giao dịch, livestream phải được lưu trữ từ 01 đến 03 năm;
- Nền tảng phải kết nối với hệ thống quản lý của Bộ Công Thương;
- Ứng dụng công nghệ để phát hiện, cảnh báo và xử lý vi phạm.
Những quy định này kéo theo yêu cầu cao hơn về năng lực công nghệ của doanh nghiệp. Cụ thể:
- Đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin phù hợp;
- Đảm bảo an toàn, bảo mật dữ liệu;
- Tuân thủ các quy định liên quan đến an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
8. Quy định rõ hơn về trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm
Theo Điều 39, hệ thống chế tài trong lĩnh vực thương mại điện tử được thiết kế theo hướng đầy đủ và nghiêm khắc hơn. Các biện pháp xử lý bao gồm:
- Xử phạt vi phạm hành chính;
- Tạm ngừng hoặc chặn truy cập hệ thống;
- Gỡ bỏ nội dung hoặc sản phẩm vi phạm;
- Buộc bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng.
Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, cá nhân và tổ chức còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Có thể thấy, Luật Thương mại điện tử 2025 không chỉ đơn thuần bổ sung quy định mới mà còn thay đổi cách thức quản lý theo hướng chặt chẽ, minh bạch và có khả năng kiểm soát rủi ro cao hơn. Điều này vừa tạo ra hành lang pháp lý rõ ràng cho doanh nghiệp phát triển, vừa đặt ra yêu cầu tuân thủ nghiêm túc trong toàn bộ quá trình vận hành trên nền tảng số.
Trong bối cảnh đó, việc chủ động cập nhật quy định pháp luật, rà soát mô hình kinh doanh và xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ phù hợp sẽ là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và phát triển bền vững.
Bài viết này được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và phân tích từ các quy định pháp luật hiện hành nhằm giúp doanh nghiệp nắm rõ các điểm mới của pháp luật thương mại điện tử theo quy định mới nhất năm 2026. Trong trường hợp cần tư vấn về tuân thủ, xử lý vi phạm hoặc kiểm soát rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử, Quý khách vui lòng liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng để được hỗ trợ kịp thời.
Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng cung cấp các dịch vụ liên quan đến doanh nghiệp – đầu tư dưới đây:
- Tư vấn thay đổi tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, vốn điều lệ…;
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ thông báo thay đổi giấy phép kinh doanh;
- Hỗ trợ doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền;
- Tư vấn các thủ tục sau khi thay đổi;
- Tư vấn thường xuyên các hoạt động doanh nghiệp;
………….
Xem thêm: HỢP ĐỒNG MUA BÁN TÀI SẢN ĐẤU GIÁ CÓ PHẢI CÔNG CHỨNG HAY KHÔNG?
Xem thêm: HOẠT ĐỘNG KHUYẾN MẠI – “SALE” TẠI VIỆT NAM 2024.
