NGHỊ ĐỊNH SỐ 162/2026/NĐ-CP: NHỮNG ĐIỂM QUAN TRỌNG VỀ ĐIỀU CHỈNH LƯƠNG HƯU VÀ TRỢ CẤP BHXH MÀ NGƯỜI LAO ĐỘNG CẦN LƯU Ý 

Ngày 15/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 162/2026/NĐ-CP về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Đây là văn bản quan trọng được ban hành trong bối cảnh giá cả sinh hoạt, chi phí y tế và nhu cầu bảo đảm an sinh xã hội ngày càng tăng, đặc biệt đối với nhóm người nghỉ hưu, người hưởng trợ cấp mất sức lao động và các đối tượng đang hưởng chế độ bảo hiểm xã hội hằng tháng.

So với Nghị định 75/2024/NĐ-CP trước đây, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP tiếp tục điều chỉnh tăng mức hưởng theo hướng hỗ trợ tốt hơn cho người có mức lương hưu thấp, đồng thời duy trì cơ chế bảo đảm mức hưởng tối thiểu nhằm góp phần ổn định đời sống cho người nghỉ hưu và các đối tượng chính sách.

Qua bài viết dưới đây, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ tổng hợp và phân tích các quy định quan trọng của Nghị định số 162/2026/NĐ-CP cùng các quy định liên quan của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành nhằm giúp người lao động, người nghỉ hưu và các đối tượng đang hưởng trợ cấp BHXH hiểu rõ hơn về mức điều chỉnh, đối tượng áp dụng, phương thức chi trả cũng như những lưu ý pháp lý quan trọng cần quan tâm từ ngày 01/7/2026.

1. Những nội dung quan trọng mà Nghị định 162/2026/NĐ-CP điều chỉnh

Nghị định số 162/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành nhằm điều chỉnh tăng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng cho các đối tượng đang hưởng chế độ trước ngày 01/7/2026.

Nghị định gồm các nội dung trọng tâm:

• Đối tượng được điều chỉnh;
• Mức điều chỉnh tăng;
• Cơ chế hỗ trợ bổ sung đối với người có mức hưởng thấp;
• Thời điểm thực hiện;
• Nguồn kinh phí chi trả;
• Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan BHXH và cơ quan liên quan.

Việc điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH được thực hiện trên cơ sở:

• Chỉ số giá tiêu dùng;
• Tốc độ tăng trưởng kinh tế;
• Mức tăng chi phí sinh hoạt;
• Chính sách an sinh xã hội của Nhà nước.

Đây cũng là chủ trương phù hợp với tinh thần của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành nhằm bảo đảm giá trị thực tế của lương hưu và trợ cấp BHXH trong dài hạn.

Trong những năm gần đây, việc điều chỉnh lương hưu định kỳ đã trở thành một chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ người nghỉ hưu thích ứng với biến động kinh tế và hạn chế ảnh hưởng của lạm phát đến đời sống hằng ngày.

Nghị định số 162/2026/NĐ-CP tiếp tục kế thừa định hướng này, đồng thời tập trung hỗ trợ nhiều hơn cho nhóm người có mức lương hưu thấp hoặc đã nghỉ hưu từ rất sớm.

2. Đối tượng được điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH 

Theo khoản 1 Điều 1 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, các đối tượng đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng trước ngày 01/7/2026 sẽ thuộc diện được điều chỉnh tăng mức hưởng theo quy định của Nghị định này.

Nghị định xác định nhiều nhóm đối tượng khác nhau nhằm bảo đảm bao phủ đầy đủ đối với người đang hưởng chế độ an sinh xã hội thường xuyên. Cụ thể, các nhóm đối tượng được điều chỉnh bao gồm:

(1) Người đang hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về BHXH

Đây là nhóm đối tượng chính được áp dụng điều chỉnh mức hưởng theo Nghị định số 162/2026/NĐ-CP. Bao gồm:

• Người nghỉ hưu theo chế độ BHXH bắt buộc;
• Người nghỉ hưu theo chế độ BHXH tự nguyện;
• Người nghỉ hưu theo các chính sách đặc thù do Nhà nước quy định.

Những người đã được cơ quan BHXH giải quyết hưởng lương hưu trước ngày 01/7/2026 sẽ thuộc diện được tăng lương hưu theo quy định mới.

(2) Cán bộ, công chức, viên chức nghỉ hưu

Nhóm cán bộ, công chức, viên chức nghỉ hưu hưởng lương hưu hằng tháng từ ngân sách nhà nước hoặc quỹ BHXH cũng thuộc diện được điều chỉnh. Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số người đang hưởng lương hưu hiện nay.

(3) Người hưởng trợ cấp mất sức lao động

Người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hằng tháng theo quy định pháp luật trước đây tiếp tục được điều chỉnh tăng mức hưởng nhằm bảo đảm đời sống và ổn định an sinh xã hội.

Đây chủ yếu là nhóm người lao động đã suy giảm khả năng lao động nghiêm trọng hoặc nghỉ việc theo các chính sách cũ của Nhà nước.

(4) Người hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng

Theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP, người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp hằng tháng cũng thuộc diện được điều chỉnh tăng mức hưởng. Quy định này góp phần hỗ trợ thêm cho nhóm người lao động bị ảnh hưởng sức khỏe lâu dài do quá trình lao động, sản xuất.

(5) Người hưởng trợ cấp tuất hàng tháng

Người đang hưởng trợ cấp tuất hàng tháng theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội tiếp tục được điều chỉnh tăng mức trợ cấp nhằm hỗ trợ ổn định đời sống cho thân nhân người lao động đã mất.

(6) Cán bộ xã, phường, thị trấn nghỉ việc đang hưởng trợ cấp hằng tháng

Đây là nhóm đối tượng đặc thù được hưởng chế độ trợ cấp theo các chính sách trước đây của Nhà nước. Do mức hưởng của nhiều trường hợp hiện nay còn thấp nên việc điều chỉnh tăng có ý nghĩa đáng kể đối với đời sống của nhóm đối tượng này.

(7) Người nghỉ hưu trước ngày 01/01/1995

Nghị định số 162/2026/NĐ-CP tiếp tục dành sự ưu tiên đối với nhóm người nghỉ hưu trước năm 1995 do phần lớn có mức hưởng tương đối thấp so với mặt bằng hiện nay. Đây cũng là nhóm được hưởng lợi nhiều nhất từ cơ chế điều chỉnh mức sàn quy định tại Điều 2 Nghị định.

*Lưu ý quan trọng về thời điểm hưởng

Một điểm cần đặc biệt lưu ý là Nghị định số 162/2026/NĐ-CP chỉ áp dụng đối với các trường hợp đã được giải quyết hưởng lương hưu hoặc trợ cấp trước ngày 01/7/2026:

• Người bắt đầu nghỉ hưu từ ngày 01/7/2026 trở đi sẽ không thuộc diện điều chỉnh theo Nghị định này;
• Mức lương hưu của nhóm này sẽ được tính theo quy định hiện hành của Luật Bảo hiểm xã hội và công thức tính lương hưu tại thời điểm nghỉ hưu.

Do đó, thời điểm nghỉ hưu trong năm 2026 có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động.

3. Mức điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH theo Nghị định 162/2026/NĐ-CP

Điểm trọng tâm của Nghị định số 162/2026/NĐ-CP nằm ở quy định về mức điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH kể từ ngày 01/7/2026.

Theo Điều 2 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, việc điều chỉnh được thực hiện theo hai cơ chế gồm:

(1) Tăng đồng loạt 8% đối với mức hưởng hiện tại

Cụ thể, từ ngày 01/7/2026, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026. Việc tăng theo tỷ lệ phần trăm giúp bảo đảm sự đồng đều trong chính sách điều chỉnh giữa các nhóm đối tượng đang hưởng chế độ.

Ví dụ:

• Người đang hưởng lương hưu 5.000.000 đồng/tháng thì sau điều chỉnh sẽ tăng thêm 400.000 đồng/tháng;
• Mức hưởng mới sẽ là 5.400.000 đồng/tháng.

=> Khoản tiền tăng thêm này sẽ được tính để chi trả từ kỳ hưởng tháng 7/2026.

Việc điều chỉnh tăng 8% được xem là giải pháp nhằm:

• Bù đắp một phần tác động của lạm phát;
• Hỗ trợ người hưởng lương hưu trước biến động chi phí sinh hoạt;
• Góp phần ổn định an sinh xã hội trong dài hạn.

(2) Cơ chế hỗ trợ mức sàn – Điểm mới đáng chú ý nhất

Bên cạnh mức tăng chung 8%, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP tiếp tục áp dụng cơ chế hỗ trợ bổ sung đối với người có mức hưởng thấp. 

Theo khoản 2 Điều 2 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP: Sau khi tăng thêm 8%, nếu mức lương hưu hoặc trợ cấp hằng tháng vẫn thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng thì người hưởng sẽ tiếp tục được điều chỉnh bổ sung theo từng trường hợp cụ thể.

a. Trường hợp mức hưởng sau tăng từ 3.500.000 đồng trở xuống

Nếu sau khi tăng 8%, mức hưởng bằng hoặc thấp hơn 3.500.000 đồng/tháng thì người hưởng sẽ được tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng. Ví dụ:

• Người đang hưởng 3.100.000 đồng/tháng;
• Sau khi tăng 8% sẽ thành 3.348.000 đồng/tháng;
• Sau đó tiếp tục được cộng thêm 300.000 đồng;

=> Mức hưởng cuối cùng sẽ là 3.648.000 đồng/tháng.

b. Trường hợp mức hưởng trên 3.500.000 đồng nhưng dưới 3.800.000 đồng

Nếu mức hưởng sau tăng 8% cao hơn 3.500.000 đồng nhưng vẫn chưa đạt 3.800.000 đồng/tháng thì sẽ được điều chỉnh lên đúng bằng 3.800.000 đồng/tháng. Ví dụ:

• Người đang hưởng 3.550.000 đồng/tháng;
• Sau khi tăng 8% sẽ thành khoảng 3.834.000 đồng/tháng;
• Trường hợp này không cần điều chỉnh thêm.

Tuy nhiên nếu sau tăng chỉ đạt 3.720.000 đồng/tháng, thì sẽ được nâng lên đủ 3.800.000 đồng/tháng.

Cơ chế này giúp thu hẹp khoảng cách giữa nhóm hưởng thấp và mặt bằng lương hưu chung hiện nay. Đây cũng là giải pháp hỗ trợ đáng kể đối với:

• Người nghỉ hưu từ lâu;
• Người có thời gian đóng BHXH thấp;
• Người nghỉ hưu theo chế độ cũ;
• Nhóm có mức lương hưu thấp kéo dài nhiều năm.

4. Thời điểm thực hiện và phương thức chi trả 

Theo Nghị định số 162/2026/NĐ-CP thời điểm áp dụng chính sách điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH là từ ngày 01/7/2026. Điều này có thể hiểu rằng:

• Mức hưởng mới sẽ được tính từ kỳ chi trả tháng 7/2026;
• Người hưởng sẽ được truy lĩnh phần chênh lệch tăng thêm kể từ thời điểm này.

Theo hướng dẫn thực hiện, phần tiền chênh lệch giữa mức hưởng cũ và mức hưởng mới của tháng 7/2026 sẽ được cơ quan BHXH chi trả cùng kỳ hưởng tháng 8/2026. Người hưởng không cần thực hiện thủ tục hay nộp hồ sơ đề nghị điều chỉnh.

Cơ quan BHXH sẽ:

• Tự động rà soát dữ liệu;
• Xác định đối tượng thuộc diện điều chỉnh;
• Tính toán mức hưởng mới;
• Thực hiện chi trả theo quy định.

Việc chi trả tiếp tục được thực hiện thông qua:

• Tài khoản ngân hàng cá nhân;
• Hệ thống bưu điện;
• Hoặc phương thức chi trả đang áp dụng trước đó.

Trong thời gian tới, việc chi trả qua tài khoản ngân hàng dự kiến sẽ tiếp tục được đẩy mạnh nhằm:

• Giảm thủ tục hành chính;
• Tăng tính minh bạch;
• Bảo đảm an toàn trong quá trình chi trả chế độ BHXH.

5. Nguồn kinh phí thực hiện điều chỉnh lương hưu và trợ cấp

Theo Điều 3 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, nguồn kinh phí thực hiện điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH được bảo đảm từ nhiều nguồn khác nhau tùy từng nhóm đối tượng hưởng chế độ. Cụ thể bao gồm:

• Ngân sách nhà nước;
• Quỹ bảo hiểm xã hội;
• Các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định pháp luật.

Đối với nhóm đối tượng hưởng chế độ từ ngân sách nhà nước thì kinh phí điều chỉnh sẽ do ngân sách bảo đảm. Trong khi đó, đối với người hưởng lương hưu hoặc trợ cấp từ quỹ BHXH thì nguồn chi trả sẽ được lấy từ quỹ BHXH theo cơ chế tài chính hiện hành.

Việc phân định rõ nguồn kinh phí giúp bảo đảm tính ổn định và khả năng cân đối quỹ trong quá trình thực hiện chính sách điều chỉnh lương hưu định kỳ.

6. Những lưu ý quan trọng người lao động và người hưởng lương hưu cần biết

Nghị định số 162/2026/NĐ-CP tác động trực tiếp đến quyền lợi của hàng triệu người nghỉ hưu và người đang hưởng trợ cấp BHXH. Do đó, người lao động và người hưởng chế độ cần lưu ý một số vấn đề quan trọng sau đây.

(1) Người nghỉ hưu trước ngày 01/7/2026 sẽ được hưởng lợi trực tiếp

Những người đã được giải quyết chế độ hưu trí trước ngày 01/7/2026 thuộc diện được điều chỉnh tăng lương hưu theo Nghị định.

Do đó, thời điểm nghỉ hưu có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi thực tế của người lao động.

(2) Nhóm có mức hưởng thấp là nhóm được hỗ trợ nhiều nhất

Người có mức lương hưu thấp sau khi tăng 8% vẫn chưa đạt ngưỡng 3.800.000 đồng/tháng sẽ tiếp tục được hỗ trợ bổ sung. Đây là chính sách đặc biệt có ý nghĩa đối với:

• Người nghỉ hưu từ lâu;
• Người có mức đóng BHXH thấp;
• Người nghỉ việc theo chế độ cũ;
• Người hưởng trợ cấp mất sức lao động.

(3) Không cần thực hiện thủ tục điều chỉnh

Người hưởng không cần phải:

• Làm hồ sơ;
• Nộp đơn đề nghị;
• Thực hiện thủ tục xin tăng mức hưởng.

Cơ quan BHXH sẽ tự động điều chỉnh và tổ chức chi trả theo dữ liệu quản lý hiện có.

(4) Lương hưu tiếp tục được miễn thuế thu nhập cá nhân

Theo quy định hiện hành của pháp luật thuế thu nhập cá nhân, khoản lương hưu do quỹ BHXH chi trả vẫn thuộc diện được miễn thuế thu nhập cá nhân. Do đó, phần tăng thêm theo Nghị định số 162/2026/NĐ-CP cũng không bị tính thuế thu nhập cá nhân.

(5) Tác động lâu dài đối với an sinh xã hội

Việc điều chỉnh lương hưu định kỳ không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính trước mắt mà còn góp phần:

• Ổn định đời sống người nghỉ hưu;
• Duy trì giá trị thực tế của lương hưu;
• Bảo đảm an sinh xã hội trong dài hạn;
• Tăng niềm tin vào hệ thống BHXH.

Như vậy, Nghị định số 162/2026/NĐ-CP là một trong những chính sách điều chỉnh an sinh xã hội quan trọng trong năm 2026, góp phần hỗ trợ đời sống cho hàng triệu người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tiếp tục có nhiều biến động. Việc tăng đồng loạt 8% cùng cơ chế hỗ trợ bổ sung đối với nhóm có mức hưởng thấp cho thấy định hướng bảo đảm an sinh xã hội ngày càng toàn diện và thực chất hơn của Nhà nước.

Bên cạnh việc nắm rõ mức điều chỉnh, thời điểm áp dụng và phương thức chi trả, người lao động và người đang hưởng lương hưu cũng cần chủ động theo dõi thông tin từ cơ quan BHXH để bảo đảm quyền lợi của mình được thực hiện đầy đủ theo quy định pháp luật.

Bài viết trên được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và phân tích dựa trên các quy định của Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, Luật Bảo hiểm xã hội cùng các văn bản pháp luật có liên quan nhằm cung cấp góc nhìn tổng quan và những lưu ý pháp lý quan trọng về chính sách điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng trong năm 2026. 

Qua đó, người lao động, người nghỉ hưu và các đối tượng đang hưởng chế độ có thể hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình, đồng thời chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình tham gia và thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội. 

Trong trường hợp Quý khách còn vướng mắc hoặc cần được tư vấn cụ thể liên quan đến điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội, giải quyết tranh chấp lao động hoặc các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình thực hiện chế độ cho người lao động, Quý khách có thể liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng để được hỗ trợ kịp thời, chính xác và phù hợp với từng trường hợp cụ thể. 

Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng còn cung cấp nhiều dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý trong lĩnh vực lao động, bao gồm:

• Tư vấn pháp lý về lao động, tranh chấp hợp đồng lao động;
• Tư vấn mức bồi thường khi vi phạm hợp đồng lao động;
• Tư vấn phương án giải quyết hợp đồng lao động đảm bảo quyền lợi khách hàng;

……….

Xem thêm:

Xem thêm: