NGƯỜI NỔI TIẾNG QUẢNG CÁO SẢN PHẨM SAI SỰ THẬT: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ XỬ PHẠT THEO NGHỊ ĐỊNH 87/2026/NĐ-CP
Hiện nay, việc sử dụng người nổi tiếng để quảng cáo sản phẩm, dịch vụ trở nên phổ biến tại Việt Nam. Nhờ uy tín và sức ảnh hưởng, họ có thể giúp doanh nghiệp tăng nhận diện thương hiệu và thu hút khách hàng. Tuy nhiên, nếu sản phẩm quảng cáo không đúng sự thật hoặc gây nhầm lẫn, người nổi tiếng và doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm pháp lý nghiêm khắc.
1. Quảng cáo là gì? Hành vi quảng cáo sai sự thật bị cấm
Theo điểm a, khoản 1, Điều 1 Luật 75/2025/QH15: “Quảng cáo là việc sử dụng người, phương tiện nhằm giới thiệu đến người tiếp nhận quảng cáo về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.”
Theo Nghị định 87/2026/NĐ-CP, các hành vi quảng cáo vi phạm bị xử phạt bao gồm:
- Sử dụng từ ngữ như “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” mà không có cơ sở;
- Quảng cáo gây ảnh hưởng xấu đến mỹ quan, trật tự, an toàn xã hội;
- Quảng cáo có nội dung phân biệt chủng tộc, tôn giáo, giới tính hoặc người khuyết tật;
- Ép buộc cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quảng cáo trái ý muốn;
- Sử dụng hình ảnh, lời nói của cá nhân mà chưa được đồng ý;
- Quảng cáo sai loại, hạng cơ sở lưu trú du lịch hoặc không đúng tiêu chuẩn đã công nhận;
- Quảng cáo sản phẩm thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, hóa chất không đúng công dụng hoặc công bố;
- Quảng cáo trên mạng xã hội, livestream, nền tảng thương mại điện tử mà gây nhầm lẫn, trục lợi.
Ngoài ra, Luật Quảng cáo 2012 (Điều 8, 9) nghiêm cấm quảng cáo sai sự thật, quảng cáo gây nhầm lẫn, ép buộc người tiêu dùng hoặc sử dụng hình ảnh, thông tin cá nhân mà chưa có đồng ý.
Luật An toàn thực phẩm 2010 cũng quy định xử lý vi phạm quảng cáo thực phẩm sai sự thật, đặc biệt những quảng cáo tác động trực tiếp đến sức khỏe.
2. Mức xử phạt
2.1. Xử phạt hành chính
Người nổi tiếng tham gia quảng cáo không đúng sự thật hoặc gây nhầm lẫn có thể bị:
– Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng tùy theo mức độ và tính chất vi phạm:
- 10–20 triệu đồng: sử dụng từ ngữ như “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” mà không có chứng cứ hợp pháp; quảng cáo làm ảnh hưởng mỹ quan, trật tự an toàn giao thông, an toàn xã hội; quảng cáo phân biệt dân tộc, tôn giáo, giới tính hoặc ép buộc cá nhân tham gia quảng cáo trái ý muốn.
- 20–40 triệu đồng: sử dụng hình ảnh, lời nói, chữ viết của cá nhân khi chưa được đồng ý; quảng cáo sai loại, hạng cơ sở lưu trú.
- 40–60 triệu đồng: xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của tổ chức/cá nhân; quảng cáo so sánh sản phẩm không có tài liệu chứng minh; quảng cáo tác động xấu đến trẻ em; quảng cáo trái với truyền thống, đạo đức xã hội.
- 80–100 triệu đồng: quảng cáo gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, các biểu tượng lãnh đạo, tiết lộ bí mật nhà nước, hoặc quảng cáo gây nhầm lẫn nghiêm trọng về khả năng cung cấp, chất lượng, số lượng, giá, công dụng, bao bì, nhãn hiệu, xuất xứ của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.
– Biện pháp bổ sung:
- Tước quyền sử dụng Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm: 05–07 tháng;
- Tước quyền sử dụng Giấy xác nhận nội dung quảng cáo: 22–24 tháng (áp dụng cho vi phạm nhiều lần liên quan thực phẩm bảo vệ sức khỏe).
– Biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc tháo gỡ, xóa hoặc thu hồi quảng cáo, sản phẩm;
- Buộc xin lỗi công khai, cải chính thông tin;
- Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được từ sản phẩm hoặc dịch vụ đã bán.
2.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự
Ngoài xử phạt hành chính, người nổi tiếng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu:
- Có hành vi quảng cáo gian dối theo Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015;
- Đã từng bị xử phạt hành chính hoặc kết án về hành vi tương tự nhưng tiếp tục vi phạm;
- Biết rõ là quảng cáo hàng giả nhưng vẫn tham gia, có thể bị xem xét vai trò đồng phạm trong các tội sản xuất, buôn bán hàng giả.
Hình phạt cao nhất: tù đến 5 năm hoặc phạt tiền tối đa 100 triệu đồng.
3. Trách nhiệm của người nổi tiếng
Người nổi tiếng khi tham gia quảng cáo cần thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ để đảm bảo thông tin truyền tải tới công chúng là chính xác, minh bạch và tuân thủ quy định pháp luật. Cụ thể, họ phải kiểm tra kỹ lưỡng tất cả các thông tin về sản phẩm, bao gồm chứng nhận hợp pháp, nguồn gốc, thành phần, công dụng và các cam kết liên quan, nhằm tránh việc truyền tải thông tin sai lệch hoặc gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.
Đồng thời, họ không được phép thổi phồng công dụng, đưa ra những cam kết vượt quá khả năng thực tế của sản phẩm, hoặc mô tả sai tính năng, hiệu quả để tạo sự hấp dẫn giả tạo.
Trong quá trình ký kết hợp đồng quảng cáo, người nổi tiếng cần đảm bảo hợp đồng được lập minh bạch, ghi rõ quyền và nghĩa vụ của các bên, bao gồm cả trách nhiệm kiểm chứng thông tin, thời gian thực hiện, hình thức quảng cáo và các biện pháp xử lý khi phát sinh tranh chấp, kèm theo chứng từ xác thực để làm cơ sở pháp lý. Bên cạnh đó, họ phải hợp tác đầy đủ với cơ quan nhà nước hoặc các cơ quan quản lý khi có yêu cầu kiểm tra, xác minh hoặc điều tra liên quan đến nội dung quảng cáo.
Người nổi tiếng phải tuyệt đối tuân thủ việc sử dụng hình ảnh, video, lời nói và các tài liệu của người khác, không được phép sao chép hoặc khai thác trái phép nhằm tránh vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc quyền nhân thân của bên thứ ba, đồng thời nâng cao trách nhiệm đạo đức và pháp lý trong hoạt động quảng cáo.
4. Trách nhiệm của doanh nghiệp
Doanh nghiệp khi sử dụng người nổi tiếng trong quảng cáo cần thực hiện đầy đủ các trách nhiệm pháp lý và quản lý nhằm đảm bảo tính minh bạch, trung thực và tuân thủ pháp luật. Trước hết, doanh nghiệp phải đảm bảo rằng tất cả thông tin về sản phẩm được quảng cáo là chính xác, đúng sự thật, có đầy đủ chứng từ kiểm định hoặc các bằng chứng pháp lý chứng minh tính hợp pháp của sản phẩm.
Đồng thời, doanh nghiệp cần giám sát chặt chẽ nội dung quảng cáo trên các nền tảng như mạng xã hội, website, livestream để tránh việc phát tán thông tin sai sự thật, gây hiểu lầm cho người tiêu dùng. Trong trường hợp xảy ra vi phạm, doanh nghiệp phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm tháo gỡ nội dung, cải chính thông tin, xin lỗi công khai và nộp lại lợi bất hợp pháp nếu có.
Doanh nghiệp chịu trách nhiệm pháp lý chung với người nổi tiếng tham gia quảng cáo theo quy định tại Điều 50 và 51 Nghị định 87/2026/NĐ-CP, đảm bảo rằng các hành vi quảng cáo sai sự thật sẽ được xử lý đầy đủ và đúng pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
5. Khuyến cáo cho người tiêu dùng
- Kiểm tra thông tin sản phẩm qua cơ quan quản lý, website Bộ Y tế, Bộ Công Thương;
- Cảnh giác với quảng cáo gây nhầm lẫn, thổi phồng công dụng;
- Báo cáo hành vi quảng cáo sai sự thật tới cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi.
6. Kết luận
Nghị định 87/2026/NĐ-CP tăng cường chế tài xử phạt, mở rộng phạm vi điều chỉnh, bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời nâng cao trách nhiệm của người nổi tiếng và doanh nghiệp khi tham gia quảng cáo. Vi phạm có thể dẫn đến xử phạt hành chính, khắc phục hậu quả, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, đảm bảo minh bạch và trung thực trong quảng cáo, đặc biệt trên môi trường mạng và các nền tảng thương mại điện tử.
Ngoài ra, Công ty TNHH MDLF còn cung cấp các dịch vụ pháp lý liên quan đến doanh nghiệp – đầu tư dưới đây:
- Tư vấn thay đổi tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, vốn điều lệ…;
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ thông báo thay đổi giấy phép kinh doanh;
- Hỗ trợ doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền;
- Tư vấn các thủ tục sau khi thay đổi;
- Tư vấn thường xuyên các hoạt động doanh nghiệp;
