HỒ SƠ THỦ TỤC ĐĂNG KÍ THÀNH LẬP HỘ KINH DOANH MỚI NHẤT 2026
(Cập nhật đầy đủ theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về đăng ký doanh nghiệp – áp dụng từ 01/7/2025 và vẫn hiệu lực toàn bộ năm 2026, kết hợp Thông tư 68/2025/TT-BTC về biểu mẫu và các quy định thuế mới từ Nghị quyết 198/2025/QH15).
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết, dài hơn, dễ hiểu và thực tế nhất dành cho cá nhân, hộ gia đình muốn khởi nghiệp năm 2026. Nội dung được tổng hợp từ các văn bản pháp luật hiện hành, giúp bạn nắm rõ từ A đến Z mà không bỏ sót bước nào.
1. Hộ kinh doanh là gì?
Hộ kinh doanh (HKD) là hình thức kinh doanh do một cá nhân hoặc các thành viên trong cùng một hộ gia đình đăng ký thành lập. Chủ hộ (hoặc người được ủy quyền) đại diện trước pháp luật và chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân đối với mọi hoạt động kinh doanh của hộ.
Đặc điểm nổi bật năm 2026:
- Không có tư cách pháp nhân(khác hoàn toàn với công ty TNHH, cổ phần).
- Quy mô linh hoạt: Không giới hạn số lượng lao động (khác với quy định cũ), nhưng vẫn phải tuân thủ Luật Lao động nếu thuê người.
- Phù hợp với kinh doanh nhỏ lẻ, gia đình: quán ăn, cửa hàng tạp hóa, dịch vụ sửa chữa, bán hàng online, sản xuất thủ công…
- Ưu điểm: Thủ tục nhanh, chi phí thấp, thuế khoán bị bãi bỏ hoàn toàn từ 01/01/2026 (chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế + hóa đơn điện tử).
- Nhược điểm: Trách nhiệm vô hạn (tài sản cá nhân có thể bị thu để trả nợ kinh doanh).
HKD khác với doanh nghiệp ở chỗ: đơn giản hơn, ít giấy tờ hơn, nhưng rủi ro cá nhân cao hơn.
2. Điều kiện đăng kí thành lập hộ kinh doanh
Theo Điều 82, 85, 86, 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh chỉ được cấp Giấy chứng nhận khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Chủ thể:
- Cá nhân là công dân Việt Nam, đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.
- Hoặc các thành viên hộ gia đình (phải có văn bản ủy quyền công chứng/chứng thực cho một người làm chủ hộ).
- Không được đăng ký nếu đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tạm giam, chấp hành án tù, biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện/giáo dục, hoặc bị Tòa án cấm hành nghề.
- Ngành nghề:
- Không thuộc danh mục cấm kinh doanh(ma túy, vũ khí, động vật hoang dã…).
- Nếu thuộc ngành nghề có điều kiện(thực phẩm, y tế, giáo dục, vận tải…) → phải đáp ứng đầy đủ điều kiện theo luật chuyên ngành (giấy phép con, chứng chỉ hành nghề, vốn pháp định…).
- Tên hộ kinh doanh: Phải đúng quy định (không trùng lặp, không gây nhầm lẫn với tên cơ quan nhà nước, không vi phạm quyền sở hữu trí tuệ). Ví dụ: “Quán Cơm Tấm Ba Miền” là hợp lệ, nhưng “UBND Quán Ăn” thì không.
- Địa điểm kinh doanh: Phải có địa chỉ hợp pháp (nhà ở, mặt bằng thuê, kiosk…). Nếu thuê phải có hợp đồng thuê rõ ràng.
- Hồ sơ hợp lệvà nộp đủ lệ phí (nếu áp dụng).
Quan trọng: Một số trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh (khoản 3 Điều 82): sản xuất nông/lâm/ngư nghiệp/làm muối; bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến; kinh doanh lưu động, thời vụ; dịch vụ thu nhập thấp… (trừ khi thuộc ngành nghề có điều kiện)
3. Trình tự, thủ tục đăng kính thành lập hộ kinh doanh
Nơi nộp: UBND cấp xã/phường/thị trấn nơi đặt trụ sở chính (từ 01/7/2025 chuyển hoàn toàn về cấp xã, không phải lên huyện nữa).
Hồ sơ (siêu đơn giản, chỉ 1-2 giấy tờ theo Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP):
- Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh– theo Mẫu số 1 Phụ lục II Thông tư 68/2025/TT-BTC (tải mẫu chính thức tại thuvienphapluat.vn hoặc dichvucong.gov.vn).
- Bản sao văn bản ủy quyền(chỉ áp dụng nếu hộ gia đình có nhiều thành viên) – phải công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật.
Trình tự thực hiện (thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ):
Cách 1: Nộp trực tiếp (vẫn dùng được)
- Mang hồ sơ đến Bộ phận Một cửa UBND xã/phường.
- Nhận Giấy tiếp nhận hồ sơ & hẹn trả kết quả.
- Trong 03 ngày: – Đủ điều kiện → cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh(bản giấy hoặc điện tử) + tự động gửi thông báo cho cơ quan thuế. – Không đủ → nhận văn bản thông báo lý do và yêu cầu sửa đổi, bổ sung (miễn phí).
Cách 2: Nộp online (khuyến khích mạnh mẽ năm 2026)
- Truy cập Cổng Dịch vụ công Quốc gia(dichvucong.gov.vn) hoặc Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh bằng tài khoản VNeID mức 2.
- Tìm thủ tục “Đăng ký thành lập hộ kinh doanh”.
- Kê khai thông tin trực tuyến, tải file scan giấy tờ, ký số(bằng VNeID hoặc USB token), thanh toán lệ phí online nếu có.
- Nhận giấy tiếp nhận điện tử ngay lập tức.
- Hệ thống tự động liên thôngvới cơ quan thuế.
- Nhận Giấy chứng nhận điện tử qua tài khoản (có giá trị pháp lý ngang bản giấy).
Sau khi có Giấy chứng nhận (bắt buộc làm ngay):
- Tự động được cấp mã số thuế(không cần nộp riêng).
- Kê khai thuế theo doanh thu thực tế (từ 2026 bỏ thuế khoán hoàn toàn).
- Sử dụng hóa đơn điện tử(bắt buộc nếu doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm).
- Thông báo tài khoản ngân hàng cho cơ quan thuế trước 20/4/2026 (nếu chưa có).
4. Một số lưu ý quan trọng về đăng kí thành lập hộ kinh doanh
- Cơ sở pháp lý bắt buộc trích dẫn: Luôn ghi rõ “Theo khoản 2 Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP…” và “Mẫu số 1 Thông tư 68/2025/TT-BTC”. Không được dùng thông tin cũ của Nghị định 01/2021/NĐ-CP.
- Khi viết bài/blog/video:
- Nhấn mạnh các thay đổi lớn 2026: thủ tục chỉ 2 giấy tờ, nộp tại xã, online 100%, bãi bỏ lệ phí môn bài, chuyển sang tự kê khai thuế.
- Thêm ví dụ thực tế: “Anh A mở quán cà phê 50m² tại Đà Nẵng chỉ mất 3 ngày là có giấy phép”.
- Kèm khuyến cáo pháp lý: “Thông tin mang tính tham khảo. Quý vị nên kiểm tra trực tiếp tại UBND xã hoặc Cổng Dịch vụ công để tránh sai sót vì pháp luật có thể bổ sung thêm.”
- Không được: Cam kết “100% thành công”, hướng dẫn “né” điều kiện ngành nghề có điều kiện, hoặc dùng từ gây hiểu lầm về trách nhiệm vô hạn.
- Giá trị gia tăng cho content: Thêm checklist “5 sai lầm thường gặp khi đăng ký HKD 2026”, bảng so sánh HKD vs Doanh nghiệp, hoặc link tải mẫu trực tiếp.
- Cập nhật liên tục: Kiểm tra lại trước khi đăng tải (đặc biệt sau 01/01/2026 về thuế và hóa đơn điện tử).
Trên đây là các nội dung được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và phân tích dựa trên quy định của pháp luật về thuế cùng các định hướng chính sách liên quan, nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn đầy đủ và rõ ràng hơn về trình tự, thủ tục đăng kí thành hộ kinh doanh.
Trong trường hợp còn vướng mắc hoặc cần được tư vấn cụ thể về các vấn đề liên quan đến thuế, doanh nghiệp và nghĩa vụ tài chính, Quý khách có thể liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng để được luật sư hỗ trợ và tư vấn chi tiết.
Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng cung cấp các dịch vụ liên quan đến doanh nghiệp – đầu tư dưới đây:
- Tư vấn thay đổi tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, vốn điều lệ…;
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ thông báo thay đổi giấy phép kinh doanh;
- Hỗ trợ doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền;
- Tư vấn các thủ tục sau khi thay đổi;
- Tư vấn thường xuyên các hoạt động doanh nghiệp;
…….
Xem thêm: ĐĂNG KÝ TÊN DOANH NGHIỆP NĂM 2026: HƯỚNG DẪN CÁC BƯỚC THỰC HIỆN THEO NGHỊ ĐỊNH 168/2025/NĐ-CP.
