THÀNH LẬP DOANH NGHIỆP ESG NĂM 2026: CÁC BƯỚC XÂY DỰNG DOANH NGHIỆP XANH NGAY TỪ ĐẦU ĐỂ THU HÚT VỐN ƯU ĐÃI
Năm 2026 được xem là giai đoạn phát triển của ESG tại Việt Nam. Khi các chính sách về tài chính xanh và phân loại dự án xanh bắt đầu vận hành đầy đủ, doanh nghiệp mới thành lập có thể tận dụng cơ hội này để xây dựng mô hình phát triển bền vững ngay từ đầu.
Đặc biệt, theo Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, Việt Nam đã ban hành hệ thống phân loại dự án xanh quốc gia, làm cơ sở để doanh nghiệp tiếp cận tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh và thu hút vốn đầu tư quốc tế.
Trong thời gian tới, các dự án đáp ứng tiêu chí ESG còn có thể được hỗ trợ lãi suất ưu đãi khoảng 2%/năm, theo định hướng chính sách tại Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025.
Vì vậy, nếu bạn đang chuẩn bị khởi nghiệp, việc xây dựng doanh nghiệp ESG ngay từ ngày thành lập sẽ giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và nâng cao uy tín với nhà đầu tư.
Nếu bạn đang chuẩn bị khởi nghiệp, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ chia sẻ đến bạn 5 bước thực tế để tích hợp ESG ngay từ giai đoạn đăng ký doanh nghiệp, giúp công ty trở thành “doanh nghiệp xanh” hợp pháp và dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi.
1. Hiểu rõ ESG là gì trước khi xây dựng doanh nghiệp xanh
ESG là viết tắt của ba yếu tố quan trọng trong phát triển doanh nghiệp bền vững:
E – Environment (Môi trường)
Liên quan đến việc giảm tác động tiêu cực tới môi trường, như giảm phát thải carbon, sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm tài nguyên hoặc xử lý chất thải.
S – Social (Xã hội)
Bao gồm trách nhiệm của doanh nghiệp với người lao động và cộng đồng, ví dụ như điều kiện lao động an toàn, bình đẳng giới, bảo vệ quyền lợi người lao động.
G – Governance (Quản trị)
Liên quan đến việc quản lý minh bạch, kiểm soát rủi ro, phòng chống tham nhũng và xây dựng hệ thống quản trị doanh nghiệp hiệu quả.
Trước đây, ESG chủ yếu là tiêu chuẩn của các quỹ đầu tư quốc tế. Tuy nhiên hiện nay, ESG đang dần trở thành một yêu cầu phổ biến trong hoạt động kinh doanh.
2. Lợi ích khi doanh nghiệp áp dụng ESG từ giai đoạn thành lập
Doanh nghiệp áp dụng mô hình ESG sớm có thể nhận được nhiều lợi ích:
- Dễ tiếp cận tín dụng xanh với lãi suất thấp;
- Có cơ hội phát hành trái phiếu xanh;
- Thu hút quỹ đầu tư quốc tế;
- Nâng cao uy tín với đối tác và khách hàng;
- Có khả năng được hưởng ưu đãi về đất đai hoặc thuế đối với dự án xanh.
Cơ sở pháp lý cho các chính sách này được đặt ra trong Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, trong đó quy định hệ thống tiêu chí môi trường để xác định một dự án có thuộc danh mục phân loại xanh hay không.
3. Các bước xây dựng doanh nghiệp ESG ngay từ khi thành lập
Để xây dựng một doanh nghiệp hoạt động theo định hướng ESG ngay từ ngày đầu, doanh nghiệp có thể thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chọn ngành nghề kinh doanh thuộc danh mục xanh quốc gia
Bước đầu tiên khi thành lập doanh nghiệp ESG là lựa chọn ngành nghề kinh doanh phù hợp với danh mục phân loại xanh của Việt Nam. Theo Khoản 2 Điều 3 và Phụ lục I Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, các dự án được xem là “xanh” thường thuộc những lĩnh vực:
- Năng lượng tái tạo
- Công nghệ môi trường
- Xử lý chất thải
- Nông nghiệp hữu cơ
- Sản xuất tiết kiệm năng lượng
- Xây dựng công trình xanh
- Giao thông bền vững
Danh mục này hiện bao gồm 45 loại hình dự án thuộc 7 nhóm ngành trọng điểm.
Đồng thời, khi soạn Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, cá nhân hoặc tổ chức cần lưu ý:
- Tra cứu mã ngành phù hợp trong hệ thống ngành kinh tế Việt Nam;
- Chọn ngành nghề có liên quan đến lĩnh vực xanh;
- Ghi rõ ngành nghề chính trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp;
Việc lựa chọn ngành nghề phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng xin xác nhận dự án xanh sau khi thành lập.
Bước 2: Xây dựng Điều lệ công ty và kế hoạch ESG ngay từ đầu
Điều lệ công ty là văn bản quan trọng quy định cách thức hoạt động và quản trị doanh nghiệp.
Nếu muốn phát triển theo mô hình ESG, doanh nghiệp nên đưa các cam kết phát triển bền vững ngay trong điều lệ hoặc quy chế nội bộ. Nội dung điều lệ có thể bao gồm:
- Cam kết giảm phát thải và tiết kiệm năng lượng trong hoạt động sản xuất;
- Áp dụng chính sách lao động công bằng, đảm bảo quyền lợi người lao động;
- Thực hiện quản trị minh bạch và công bố thông tin định kỳ;
- …
Ngoài ra, doanh nghiệp có thể xây dựng một kế hoạch ESG ngắn hạn, ví dụ “Kế hoạch ESG giai đoạn 2026 – 2030”. Tài liệu này không bắt buộc trong hồ sơ thành lập doanh nghiệp, nhưng rất hữu ích khi doanh nghiệp cần chứng minh dự án đáp ứng tiêu chí môi trường để được công nhận là dự án xanh.
Do đó, việc xây dựng và định hướng kế hoạch ESG cho doanh nghiệp ngày từ đầu là rất quan trọng. Bởi theo định hướng của Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, cụ thể tại Điều 1, chỉ những dự án đáp ứng tiêu chí môi trường mới có thể được xác nhận để tiếp cận các chính sách tài chính xanh.
Bước 3: Đăng ký doanh nghiệp và thể hiện định hướng ESG
Sau khi xác định ngành nghề kinh doanh và xây dựng định hướng ESG ban đầu, doanh nghiệp tiến hành thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp theo quy định hiện hành.
Hiện nay, thủ tục này có thể thực hiện hoàn toàn trực tuyến thông qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, giúp rút ngắn thời gian xử lý và giảm đáng kể các thủ tục hành chính.
Về cơ bản, quy trình đăng ký doanh nghiệp gồm các bước:
- Chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo loại hình công ty;
- Nộp hồ sơ trực tuyến trên hệ thống đăng ký doanh nghiệp quốc gia;
- Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp sau khi hồ sơ được chấp thuận.
Trong điều kiện hồ sơ hợp lệ, thời gian xử lý thường khoảng 03 ngày làm việc.
Mặc dù pháp luật hiện hành chưa yêu cầu doanh nghiệp phải kê khai riêng nội dung ESG khi đăng ký thành lập, nhưng doanh nghiệp vẫn có thể thể hiện định hướng phát triển bền vững ngay trong hồ sơ và định hướng hoạt động ban đầu, cụ thể:
- Mô tả mục tiêu hoạt động gắn với phát triển bền vững và bảo vệ môi trường;
- Lựa chọn ngành nghề kinh doanh liên quan đến các lĩnh vực xanh;
- Xây dựng định hướng chiến lược kinh doanh có tính đến các tiêu chuẩn ESG.
Việc thể hiện định hướng này ngay từ giai đoạn thành lập sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng triển khai các bước tiếp theo như xin xác nhận dự án xanh hoặc tiếp cận các chương trình tài chính xanh trong tương lai.
Thủ tục đăng ký doanh nghiệp hiện nay được thực hiện theo quy định của Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Bước 4: Xin xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục xanh
Quy trình tự đánh giá và xin xác nhận dự án thuộc danh mục phân loại xanh được quy định tại Điều 3 và Điều 4 Quyết định 21/2025/QĐ-TTg.
Sau khi doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, bước tiếp theo để hoàn thiện mô hình doanh nghiệp ESG là thực hiện thủ tục xin xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh.
Việc xác nhận này có ý nghĩa quan trọng, bởi chỉ khi dự án được công nhận là dự án xanh, doanh nghiệp mới có cơ sở pháp lý để tiếp cận các chính sách tài chính xanh như tín dụng ưu đãi, trái phiếu xanh hoặc các chương trình hỗ trợ đầu tư bền vững.
Theo cơ chế được quy định trong Quyết định 21/2025/QĐ-TTg, cơ quan có thẩm quyền xác nhận dự án xanh thường là:
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường
- Sở Tài nguyên và Môi trường tại địa phương.
Để được xem xét xác nhận, doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh dự án đáp ứng các tiêu chí môi trường theo quy định. Thông thường, hồ sơ bao gồm:
- Bản tự đánh giá dự án theo các tiêu chí môi trường trong hệ thống phân loại xanh;
- Báo cáo đánh giá tác động môi trường (đối với các dự án thuộc diện phải thực hiện thủ tục này);
- Kế hoạch triển khai ESG hoặc kế hoạch quản lý môi trường của doanh nghiệp.
Trong điều kiện hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, thời gian xử lý thường dao động khoảng 15 đến 30 ngày.
Sau khi được xác nhận là dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh, doanh nghiệp sẽ có nền tảng pháp lý quan trọng để tiếp cận các chính sách tài chính xanh và các chương trình hỗ trợ phát triển bền vững trong thời gian tới.
Bước 5: Lập báo cáo ESG và tiếp cận nguồn vốn xanh
Sau khi dự án được xác nhận là dự án xanh, doanh nghiệp nên bắt đầu xây dựng báo cáo ESG đầu tiên.
Báo cáo ESG thường thể hiện các nội dung bao gồm:
- Mức tiêu thụ năng lượng
- Lượng phát thải môi trường
- Chính sách lao động
- Hệ thống quản trị doanh nghiệp
Báo cáo này có thể được sử dụng để:
- Nộp hồ sơ vay tín dụng xanh tại ngân hàng
- Phát hành trái phiếu xanh
- Thu hút quỹ đầu tư quốc tế
Ngoài ra, theo Sáng kiến ESG Việt Nam được phê duyệt tại Quyết định 167/QĐ-TTg về Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp khu vực tư nhân kinh doanh bền vững. Nhà nước đang thúc đẩy hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng ESG, bao gồm tư vấn và đào tạo.
Trong tương lai gần, các dự án ESG còn có thể được hưởng chính sách hỗ trợ lãi suất khoảng 2%/năm, khi tiêu chí cụ thể được ban hành.
4. Những lưu ý quan trọng khi xây dựng doanh nghiệp ESG ngay từ đầu
Mặc dù ESG đang trở thành xu hướng phát triển của doanh nghiệp trên toàn cầu, nhưng hiện nay không phải tất cả doanh nghiệp tại Việt Nam đều bắt buộc phải lập báo cáo. Đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc áp dụng ESG chủ yếu mang tính định hướng phát triển lâu dài.
Tuy nhiên, việc tích hợp ngay từ giai đoạn thành lập vẫn mang lại nhiều lợi thế cho doanh nghiệp, cụ thể:
- Chi phí xây dựng hệ thống ESG thường thấp hơn so với việc điều chỉnh mô hình quản trị hoặc quy trình sản xuất sau khi doanh nghiệp đã hoạt động ổn định.
- Dễ đáp ứng tiêu chí của nhà đầu tư quốc tế, đặc biệt là các quỹ đầu tư đang ưu tiên doanh nghiệp có chiến lược phát triển bền vững.
- Tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn xanh, bao gồm tín dụng xanh từ ngân hàng hoặc các chương trình hỗ trợ tài chính cho dự án xanh.
Ngoài ra, trong trường hợp doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm triển khai ESG, doanh nghiệp cũng có thể hợp tác với các tổ chức tư vấn hoặc các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp để xây dựng kế hoạch phù hợp với quy mô và ngành nghề hoạt động.
Trong bối cảnh các chính sách tài chính xanh và tiêu chuẩn ESG ngày càng được thúc đẩy tại Việt Nam, việc xây dựng doanh nghiệp theo định hướng tiêu chuẩn này ngay từ giai đoạn thành lập đang trở thành một một hướng đi phù hợp đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp.
Bằng cách lựa chọn ngành nghề phù hợp, xây dựng mô hình quản trị minh bạch và từng bước đáp ứng các tiêu chí môi trường, doanh nghiệp không chỉ góp phần phát triển bền vững mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi và thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Trên đây là những thông tin được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và tham khảo từ các nguồn quy định pháp luật, chính sách và tài liệu liên quan, nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quan về việc xây dựng doanh nghiệp ESG ngay từ khi thành lập.
Trong trường hợp Quý khách còn vướng mắc hoặc cần được tư vấn cụ thể về thủ tục đăng ký doanh nghiệp, xây dựng mô hình doanh nghiệp ESG, thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, vui lòng liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
Ngoài ra, đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý của chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ Quý khách trong các dịch vụ liên quan tới doanh nghiệp – đầu tư dưới đây:
- Tư vấn thay đổi tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, vốn điều lệ…;
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ thông báo thay đổi giấy phép kinh doanh;
- Hỗ trợ doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền;
- Tư vấn các thủ tục sau khi thay đổi;
- Tư vấn thường xuyên các hoạt động doanh nghiệp;
…….
