NHỮNG VIỆC CẦN LÀM KHI BỊ CẢN TRỞ QUYỀN THĂM CON SAU KHI LY HÔN NĂM 2026
Sau khi ly hôn, quyền thăm nom con là một trong những quyền nhân thân cơ bản của cha, mẹ không trực tiếp nuôi con và được pháp luật Việt Nam bảo vệ. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp người trực tiếp nuôi con hoặc các thành viên trong gia đình cố tình ngăn cản, gây khó khăn hoặc tạo áp lực khiến người còn lại không thể gặp gỡ, chăm sóc và duy trì tình cảm với con.
Việc cản trở quyền thăm con không chỉ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cha hoặc mẹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển tâm lý, tình cảm và môi trường sống lành mạnh của trẻ em. Trong nhiều trường hợp, hành vi này còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lên đến 10.000.000 đồng theo quy định mới tại Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Qua bài viết dưới đây, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng sẽ tổng hợp và phân tích toàn diện các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến quyền thăm nom con sau ly hôn, đồng thời hướng dẫn 7 cách xử lý hiệu quả khi bị cản trở quyền thăm con để giúp cha, mẹ bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình cũng như của con trẻ.
I. Quyền thăm con sau ly hôn được pháp luật bảo vệ như thế nào?
Theo khoản 3 Điều 82 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Sau khi ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở.”
Đồng thời, khoản 2 Điều 83 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 tiếp tục khẳng định:
“Cha, mẹ trực tiếp nuôi con cùng các thành viên gia đình không được cản trở người không trực tiếp nuôi con trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.”
Như vậy, quyền thăm con không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con. Người trực tiếp nuôi con không có quyền tự ý cấm đoán, giới hạn hoặc ngăn cản việc gặp gỡ con nếu không có quyết định của Tòa án hạn chế quyền thăm nom.
II. Khi nào quyền thăm con có thể bị hạn chế?
Theo Điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Điều 8 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, Tòa án có thể hạn chế quyền của cha hoặc mẹ đối với con chưa thành niên nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con;
- Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
- Phá tán tài sản riêng của con;
- Có lối sống đồi trụy;
- Xúi giục, ép buộc con thực hiện hành vi trái pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.
Thời hạn hạn chế quyền có thể từ 01 năm đến 05 năm.
Ngoài các trường hợp này, không ai được quyền tự ý cản trở cha hoặc mẹ thăm nom con sau ly hôn.
III. Những việc cần làm khi bị cản trở quyền thăm con sau khi ly hôn
1. Giữ bình tĩnh và xác định rõ hành vi vi phạm
Trước tiên, cần xác định cụ thể việc cản trở diễn ra dưới hình thức nào, chẳng hạn như:
- Không cho gặp con;
- Tự ý chuyển nơi ở mà không thông báo;
- Xúi giục con từ chối gặp cha hoặc mẹ;
- Đe dọa, xúc phạm khi đến thăm con.
Việc xác định rõ hành vi sẽ giúp lựa chọn hướng xử lý phù hợp.
2. Trao đổi và thương lượng trực tiếp
Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân cản trở xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân sau ly hôn. Việc trao đổi ôn hòa, giải thích quy định pháp luật và đặt lợi ích của con lên hàng đầu có thể giúp các bên tìm được tiếng nói chung mà không cần đến cơ quan nhà nước.
Đây luôn là giải pháp nên được ưu tiên vì tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế ảnh hưởng tâm lý đối với trẻ.
3. Lưu giữ chứng cứ về việc bị cản trở
Người bị cản trở nên thu thập và lưu giữ đầy đủ chứng cứ như:
- Tin nhắn, email, ghi âm cuộc gọi;
- Hình ảnh, video;
- Xác nhận của tổ dân phố, công an địa phương;
- Vi bằng do Thừa phát lại lập.
Những tài liệu này có giá trị quan trọng khi làm việc với cơ quan có thẩm quyền hoặc khi khởi kiện tại Tòa án.
4. Lập vi bằng để ghi nhận hành vi cản trở
Vi bằng do Thừa phát lại lập là nguồn chứng cứ hợp pháp theo quy định pháp luật.
Trong trường hợp người trực tiếp nuôi con thường xuyên ngăn cản, lập vi bằng sẽ giúp ghi nhận khách quan thời gian, địa điểm, lời nói và hành vi cụ thể, từ đó tăng tính thuyết phục khi yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp.
5. Gửi đơn phản ánh đến cơ quan, tổ chức địa phương
Nếu thương lượng không thành, người bị cản trở có thể gửi đơn đến:
- Ủy ban nhân dân cấp xã/phường;
- Công an địa phương;
- Hội Liên hiệp Phụ nữ;
- Hội Bảo vệ quyền trẻ em.
Sự can thiệp của các cơ quan này thường giúp giải quyết vụ việc nhanh chóng mà chưa cần đến thủ tục tố tụng.
6. Yêu cầu xử phạt vi phạm hành chính
Theo Điều 40 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa cha, mẹ và con có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.
Ngoài hình thức xử phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc xin lỗi công khai nếu người bị xâm phạm yêu cầu.
Đây là mức xử phạt cao hơn rất nhiều so với quy định cũ, thể hiện sự nghiêm khắc của pháp luật trong việc bảo vệ quyền của cha mẹ và trẻ em.
7. Khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con
Nếu việc cản trở kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của trẻ, người không trực tiếp nuôi con có thể yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Để được chấp nhận, cần chứng minh:
- Người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện;
- Hành vi cản trở gây ảnh hưởng tiêu cực đến con;
- Người yêu cầu có điều kiện tốt hơn để chăm sóc, giáo dục con.
Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên, Tòa án sẽ xem xét nguyện vọng của con trước khi ra quyết định.
Mức xử phạt mới đối với hành vi cản trở quyền thăm con năm 2026
Điểm c khoản 1 Điều 40 Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định:
Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa cha, mẹ và con.
Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị buộc xin lỗi công khai theo yêu cầu của người bị ảnh hưởng.
IV. Kết luận
Quyền thăm nom con sau ly hôn là quyền hợp pháp và chính đáng của cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con. Việc cố tình ngăn cản quyền này không chỉ vi phạm Luật Hôn nhân và Gia đình mà còn có thể bị xử phạt hành chính đến 10.000.000 đồng theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Khi bị cản trở quyền thăm con, người không trực tiếp nuôi con nên ưu tiên thương lượng, đồng thời chủ động thu thập chứng cứ, lập vi bằng và yêu cầu cơ quan có thẩm quyền can thiệp. Trong trường hợp cần thiết, hoàn toàn có thể khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con để bảo đảm tốt nhất quyền lợi của trẻ.
Ngoài ra, Văn phòng Luật sư Đà Nẵng còn cung cấp nhiều dịch vụ tư vấn và hỗ trợ pháp lý trong lĩnh vực dân sự, bao gồm:
- Tư vấn xác định tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân;
- Hỗ trợ soạn thảo di chúc, tư vấn phân chia di sản thừa kế; tư vấn và soạn thảo hợp đồng với đối tác nhằm hạn chế rủi ro pháp lý và bảo đảm quyền lợi tối đa cho khách hàng;
- Tư vấn và thực hiện thủ tục ủy quyền cho cá nhân hoặc tổ chức khác thay mặt thực hiện công việc theo quy định pháp luật;
- Hướng dẫn thủ tục khởi kiện tại Tòa án khi tranh chấp không thể thương lượng hoặc hòa giải, cũng như tư vấn cách xử lý khi bị khởi kiện;
- Tư vấn và hỗ trợ thủ tục thi hành án dân sự sau khi bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.
