CẬP NHẬT CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI ĐẦU TƯ THEO LUẬT ĐẦU TƯ 2025: NHỮNG ĐIỂM MỚI MÀ DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT (MỚI NHẤT NĂM 2026)
Từ ngày 01/03/2026, Luật Đầu tư 2025 (Luật số 143/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Đầu tư 2020. Một trong những điểm đáng chú ý là chính sách ưu đãi đầu tư được thiết kế theo hướng tinh gọn, có trọng tâm và gắn chặt với định hướng phát triển dài hạn của nền kinh tế.
Thay vì mở rộng dàn trải, luật mới tập trung ưu tiên cho các lĩnh vực như công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế xanh và các dự án có quy mô lớn, tạo tác động lan tỏa. Đồng thời, cơ chế quản lý cũng chuyển dần từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nâng cao tính linh hoạt cho nhà đầu tư.
Qua bài viết dưới đây, Văn phòng Luật sư tại Đà Nẵng sẽ phân tích tổng thể các quy định về ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư 2025. Đồng thời, bài viết cũng làm rõ các điều khoản pháp lý liên quan và chỉ ra những lưu ý quan trọng giúp cá nhân, tổ chức bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp trong quá trình triển khai dự án đầu tư.
1. Nhóm đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư
Theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Đầu tư 2025, không phải mọi dự án đầu tư đều được áp dụng chính sách ưu đãi. Thay vào đó, pháp luật xác định rõ các nhóm đối tượng cụ thể nhằm bảo đảm việc ưu đãi có chọn lọc, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế – xã hội trong từng giai đoạn.
Cụ thể, một dự án sẽ được xem xét hưởng ưu đãi khi thuộc một trong các trường hợp sau:
- Dự án hoạt động trong các ngành, nghề được Nhà nước khuyến khích phát triển. Đây là những lĩnh vực có vai trò thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh hoặc tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế, được quy định chi tiết tại Điều 15 Luật Đầu tư 2025.
- Dự án được triển khai tại các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc khu vực cần thu hút đầu tư. Việc ưu đãi trong trường hợp này nhằm góp phần cân bằng phát triển vùng, hỗ trợ các khu vực còn hạn chế về hạ tầng hoặc nguồn lực.
- Dự án có quy mô lớn, sử dụng nhiều lao động hoặc thuộc nhóm dự án trọng điểm. Các tiêu chí cụ thể đối với nhóm này sẽ do Chính phủ quy định tùy theo định hướng từng thời kỳ.
Cách tiếp cận của luật mới không chỉ dựa vào ngành nghề hoặc địa bàn, mà còn chú trọng đến quy mô và tác động thực tế của dự án đối với nền kinh tế.
Đặc biệt, tại khoản 5 Điều 14, chính sách ưu đãi không chỉ áp dụng đối với dự án đầu tư mới, mà còn áp dụng cho cả dự án đầu tư mở rộng nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Quy định này tạo điều kiện để doanh nghiệp đang hoạt động tiếp tục được hưởng ưu đãi khi mở rộng sản xuất, kinh doanh.
2. Các lĩnh vực (ngành nghề) ưu đãi đầu tư
Khoản 1 Điều 15 Luật Đầu tư 2025 quy định các ngành, nghề được hưởng ưu đãi đầu tư theo hướng tinh gọn và có trọng tâm hơn so với trước đây.
Thay vì dàn trải nhiều lĩnh vực, luật mới tập trung vào các nhóm ngành mang tính chiến lược, có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng.
Việc thu gọn danh mục ưu đãi cho thấy định hướng rõ ràng của Nhà nước trong việc ưu tiên các lĩnh vực gắn với công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững, đồng thời nâng cao hiệu quả của chính sách ưu đãi đầu tư.
Cụ thể, 9 nhóm ngành, nghề được ưu đãi bao gồm:
- Nhóm lĩnh vực liên quan đến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bao gồm chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ số và công nghiệp bán dẫn.
- Nhóm các mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ và kinh tế số.
- Các dự án phát triển cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị và mô hình quản trị hiện đại, có khả năng tạo tác động lan tỏa đến các ngành, lĩnh vực khác trong nền kinh tế.
- Lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là năng lượng tái tạo, năng lượng sạch và năng lượng mới, gắn với mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
- Các hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, kinh tế biển, đồng thời gắn với bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên.
- Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng, bao gồm hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế dài hạn.
- Lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa và thể dục thể thao, đặc biệt là các hoạt động có chất lượng cao, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đời sống xã hội.
- Các ngành công nghiệp trọng điểm như công nghiệp hóa chất, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp dược
- Các ngành, nghề ưu đãi khác theo quy định của Chính phủ trong từng thời kỳ, nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành chính sách.
Danh mục chi tiết các ngành, nghề ưu đãi sẽ được quy định cụ thể tại các văn bản hướng dẫn thi hành, làm cơ sở để cơ quan có thẩm quyền áp dụng trong thực tế.
3. Địa bàn được hưởng ưu đãi đầu tư
Bên cạnh yếu tố ngành, nghề, Luật Đầu tư 2025 còn xác định địa bàn thực hiện dự án là một trong những căn cứ quan trọng để áp dụng chính sách ưu đãi.
Quy định tại khoản 2 Điều 15 cho thấy Nhà nước định hướng thu hút đầu tư không chỉ theo lĩnh vực mà còn theo không gian phát triển, nhằm thúc đẩy cân bằng vùng và hình thành các khu vực tăng trưởng trọng điểm.
Theo đó, các địa bàn được hưởng ưu đãi đầu tư được chia thành hai nhóm chính:
- Nhóm các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn. Đây là những khu vực còn hạn chế về hạ tầng, nguồn nhân lực hoặc điều kiện phát triển, nên cần có chính sách ưu đãi để thu hút nguồn vốn đầu tư, tạo động lực phát triển và thu hẹp khoảng cách giữa các vùng.
- Nhóm các khu vực đặc thù, được quy hoạch và phát triển theo định hướng riêng. Nhóm này bao gồm:
- Khu công nghiệp, cụm công nghiệp và khu chế xuất, là nơi tập trung các hoạt động sản xuất, chế biến quy mô lớn.
- Khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung và khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, gắn với phát triển khoa học – công nghệ.
- Khu kinh tế, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế, đóng vai trò là các cực tăng trưởng và hội nhập kinh tế quốc tế.
4. Các hình thức ưu đãi đầu tư
Các chính sách ưu đãi đầu tư chủ yếu tập trung vào việc giảm chi phí đầu tư, hỗ trợ dòng tiền và tạo điều kiện thuận lợi trong quá trình triển khai dự án.
Tại khoản 2 Điều 14 Luật Đầu tư 2025 quy định 5 nhóm hình thức ưu đãi:
- Ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Nhà đầu tư có thể được áp dụng mức thuế suất thấp hơn so với thông thường, hoặc được miễn, giảm thuế trong một khoảng thời gian nhất định theo quy định của pháp luật về thuế. Đây là một trong những công cụ ưu đãi quan trọng, tác động trực tiếp đến hiệu quả tài chính của dự án.
- Ưu đãi về thuế nhập khẩu.
Áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định, cũng như nguyên liệu, vật tư, linh kiện phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của dự án. Quy định này giúp giảm chi phí đầu vào, đặc biệt đối với các dự án sản xuất quy mô lớn.
- Ưu đãi liên quan đến đất đai.
Bao gồm miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất hoặc thuế sử dụng đất, qua đó hỗ trợ nhà đầu tư trong việc tiếp cận và khai thác nguồn lực đất đai với chi phí hợp lý hơn.
- Cơ chế khấu hao nhanh và tăng chi phí được trừ.
Doanh nghiệp được phép đẩy nhanh tiến độ khấu hao tài sản cố định hoặc ghi nhận chi phí hợp lý ở mức cao hơn khi tính thu nhập chịu thuế, từ đó tối ưu nghĩa vụ thuế trong giai đoạn đầu của dự án.
- Các hình thức ưu đãi khác theo quy định của Chính phủ.
Quy định mở này cho phép cơ quan quản lý nhà nước linh hoạt ban hành thêm các chính sách phù hợp với từng thời kỳ phát triển kinh tế.
Theo khoản 7 Điều 14, pháp luật loại trừ việc áp dụng ưu đãi thuế nhập khẩu đối với một số dự án và hàng hóa nhất định, bao gồm:
- Dự án khai thác khoáng sản.
- Hàng hóa thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, trừ một số trường hợp ngoại lệ theo quy định.
- Dự án xây dựng nhà ở thương mại.
Quy định này nhằm bảo đảm chính sách ưu đãi được áp dụng đúng mục tiêu, tránh việc lạm dụng hoặc dàn trải vào các lĩnh vực không được khuyến khích.
5. Các hình thức hỗ trợ đầu tư
Luật Đầu tư 2025 còn quy định cơ chế hỗ trợ đầu tư từ ngân sách nhà nước. Đây là nhóm chính sách có vai trò bổ trợ, giúp nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai và vận hành dự án, đặc biệt trong giai đoạn đầu.
Theo khoản 3 Điều 14, các hình thức hỗ trợ đầu tư được thiết kế tương đối toàn diện, trải rộng trên nhiều khía cạnh:
- Hỗ trợ phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội trong và ngoài phạm vi dự án, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh;
- Hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, góp phần nâng cao chất lượng lao động và đáp ứng nhu cầu sử dụng nhân sự của doanh nghiệp;
- Hỗ trợ về tín dụng, tiếp cận mặt bằng sản xuất, cũng như hỗ trợ di dời cơ sở sản xuất trong một số trường hợp cần thiết;
- Hỗ trợ hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học – kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và phát triển nghiên cứu, qua đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo;
- Hỗ trợ thực hiện chuyển đổi xanh, giảm phát thải, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong doanh nghiệp;
- Hỗ trợ phát triển thị trường, bao gồm cung cấp thông tin, kết nối và mở rộng cơ hội kinh doanh;
- Các hình thức hỗ trợ khác theo quy định của Chính phủ trong từng thời kỳ.
Đặc biệt, Chính phủ sẽ quy định chi tiết hỗ trợ cho doanh nghiệp công nghệ cao, khoa học công nghệ, nông nghiệp, giáo dục, y tế, quốc phòng an ninh (khoản 4 Điều 14). Điều này cho phép chính sách hỗ trợ được thiết kế linh hoạt, phù hợp với đặc thù của từng ngành và mục tiêu phát triển trong từng giai đoạn.
6. Ưu Đãi Đầu Tư Đặc Biệt Cho Dự Án Quy Mô Lớn
Điều 17 Luật Đầu tư 2025 quy định cơ chế ưu đãi đầu tư đặc biệt dành cho các dự án có tác động lớn, bao gồm:
- Có quy mô vốn lớn.
- Sử dụng nhiều lao động.
- Có ảnh hưởng quan trọng đến phát triển kinh tế – xã hội.
Chính phủ sẽ quy định cụ thể tiêu chí và mức ưu đãi, có thể cho phép áp dụng mức ưu đãi cao nhất hoặc kết hợp nhiều hình thức ưu đãi cùng lúc.
7. Các lưu ý quan trọng khi áp dụng ưu đãi đầu tư năm 2026
Trong quá trình áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư, nhà đầu tư cần lưu ý rằng việc được hưởng ưu đãi không mang tính mặc nhiên, mà gắn liền với điều kiện và kết quả thực hiện dự án trên thực tế. Nhà đầu tư cần chủ động theo dõi điều kiện áp dụng và quá trình thực hiện dự án để bảo đảm quyền lợi ưu đãi được duy trì ổn định.
- Ưu đãi có thời hạn và gắn với điều kiện cụ thể. Nhà đầu tư phải duy trì các tiêu chí trong suốt thời gian hưởng ưu đãi (khoản 8 Điều 14).
- Trường hợp dự án đáp ứng nhiều điều kiện ưu đãi, được áp dụng mức ưu đãi có lợi nhất (khoản 9 Điều 14).
- Chính sách ưu đãi được bảo đảm khi pháp luật thay đổi, nhà đầu tư vẫn được tiếp tục hưởng ưu đãi đã được cam kết (theo Nghị định 96/2026/NĐ-CP).
- Việc xác nhận và áp dụng ưu đãi do các cơ quan có thẩm quyền thực hiện như cơ quan thuế, tài chính và hải quan.
Có thể thấy, chính sách ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư 2025 áp dụng từ năm 2026 được xây dựng theo hướng tinh gọn, có trọng tâm và gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững. Việc xác định rõ đối tượng, ngành nghề, địa bàn cũng như các hình thức ưu đãi và hỗ trợ đã tạo ra khung pháp lý minh bạch, giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận và áp dụng trong thực tế.
Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả các chính sách này, nhà đầu tư cần hiểu đúng quy định pháp luật, đồng thời theo dõi sát quá trình triển khai dự án nhằm đảm bảo đáp ứng đầy đủ các điều kiện hưởng ưu đãi.
Trên đây là những thông tin được Văn phòng Luật sư Đà Nẵng tổng hợp và hệ thống dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn tổng quan về chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư năm 2026.
Trong trường hợp Quý khách còn vướng mắc hoặc cần được tư vấn cụ thể về chính sách ưu đãi đầu tư, thủ tục triển khai dự án, lựa chọn ngành nghề, địa bàn đầu tư hoặc các vấn đề pháp lý liên quan, vui lòng liên hệ Văn phòng Luật sư Đà Nẵng qua số điện thoại 0912 987 103 hoặc đặt lịch làm việc trực tiếp tại 24 Phan Bội Châu, phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.
Ngoài ra, đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý của chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ Quý khách trong các dịch vụ liên quan tới doanh nghiệp – đầu tư dưới đây:
- Tư vấn thay đổi tên doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, vốn điều lệ…;
- Hỗ trợ soạn thảo hồ sơ thông báo thay đổi giấy phép kinh doanh;
- Hỗ trợ doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền;
- Tư vấn các thủ tục sau khi thay đổi;
- Tư vấn thường xuyên các hoạt động doanh nghiệp;
…….
Xem thêm:
Xem thêm:
